Tag Archive | θεραπευτής

Η ψυχοθεραπεία δεν είναι για όλους!

chairs-psychotherapy   Με ρωτάνε: «Τελικά βοηθάει η ψυχοθεραπεία; Αξίζει τον κόπο να προσπαθήσω;».

Προσωπικά, λόγω της εκτεταμένης μου εμπειρίας σ’ αυτό το επάγγελμα, δεν μπορώ να απαντήσω με ένα ναι, ή με ένα όχι.

Είναι σα να με ρωτάς: «Βοηθά να ταξιδεύω στη θάλασσα; Βοηθά να κάνω καταδύσεις; Να κάνω ορειβασία; Βοηθά να μπαίνω σε σχέσεις;»

Εξαρτάται.

Σε κάποιους η θάλασσα φέρνει ναυτία. Δεν τολμούν ούτε να σκεφτούν να κολυμπήσουν σε άγνωστα νερά. Και μόνο η ιδέα τους αναστατώνει, τους τρομάζει.

Το ίδιο και οι βουτιές.

Ακόμα και η ιδέα της περιπέτειας, του ταξιδιού, της ανάβασης τους κουράζει και δεν βρίσκουν σ’ αυτήν κανένα νόημα.

Η πλειοψηφία των ανθρώπων αγαπούν τα προβλήματα περισσότερο από τις λύσεις τους, γιατί έμαθαν να ζουν μ’ αυτά, και μέσα από αυτά να αναγνωρίζουν τον εαυτό τους.

Οι αλλαγές τους τρομάζουν, ιδίως εάν αυτές πρόκειται να τους οδηγήσουν σε μια καινούργια ζωή, γιατί σε αυτό το νέο πλαίσιο ζωής χρειάζεται να καταβάλουν προσπάθεια. Να αλλάξουν τις συνήθειές τους.

Να πάψουν να ρίχνουν τις ευθύνες της ζωής τους σε άλλους, και να τις αναλάβουν οι ίδιοι.

Επίσης, η κάθε ατομική απόπειρα εμπλοκής σε προσωπική ψυχοθεραπεία είναι τόσο μοναδική, ιδιαίτερη κι εξατομικευμένη, ως προς τα κίνητρα, τα προσόντα των υποψηφίων και –γι’ αυτό- την αποτελεσματικότητά της, όσο τα χαρακτηριστικά που φέρουν σ’ αυτήν τα υποψήφια μέλη, θεραπευτής και θεραπευόμενος.

Η θετική έκβαση της θεραπευτικής συνεργασίας εξαρτάται από μια σειρά παραμέτρων.

Την επαγγελματική κι αυτογνωστική εμπειρία του εμπλεκόμενου ψυχοθεραπευτή.

Το εύρος και την πληρότητα της εκπαίδευσής του.

Την ηλικία και την ετοιμότητα του υποψήφιου θεραπευόμενου.

Την ωριμότητα και τα κίνητρα που τον ωθούν να ξεκινήσει την διαδικασία.

Το βάθος των τραυματικών του εμπειριών, τους τρόπους που το παρελθόν του παρεμβαίνει στην καθημερινότητά του σήμερα, και την χρήση αυτών των εμπειριών που η ψυχή του είναι έτοιμη να κάνει.

Το ταίριασμα των δύο εταίρων.

Μιλάνε οι ψυχές τους την ίδια γλώσσα; Συνειδητή κι ασυνείδητη;

Πόσο πρόθυμοι και ικανοί είναι και οι δυο τους γι’ αυτοαποκάλυψη;

Τι καταλαβαίνει ο καθένας τους όταν λέει «ψυχοθεραπεία»;

Ταιριάζουν οι τρόποι που την αντιλαμβάνονται και οι προσδοκίες που έχουν απ’ αυτήν;

Μέχρι ποιο σημείο την αυτογνωστικής του πορείας είναι διατεθειμένος ο θεραπευόμενος να φτάσει;

Κατά πόσο σε αυτό μπορεί να τον ακολουθήσει ο συγκεκριμένος ψυχοθεραπευτής;

Πόσο ικανοί είναι αμφότεροι στην μετα-επικοινωνία; Δηλαδή, σε ποιον βαθμό και πόσο ανοιχτά μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους έχοντας ως αντικείμενο συζήτησης την ίδια τους την θεραπευτική επικοινωνία; Την θεραπευτική σχέση και συνεργασία;

Σε ποιο βαθμό μπορεί ο θεραπευόμενος να αναστοχάζεται και να βάζει σε λέξεις τα συναισθήματα και τις εσωτερικές του διεργασίες;

Όλες οι παραπάνω παράμετροι, εφόσον γίνονται αντιληπτά από τους εμπλεκόμενους, και μπορούν να συζητηθούν στο θεραπευτικό πλαίσιο, είναι θεμιτό να γίνουν έναυσμα εισόδου κι εμβάθυνσης της ψυχοθεραπευτικής σύνδεσης, καθώς ορίζουν το πιο σημαντικό της κομμάτι: την θεραπευτική διάδραση, την πορεία και την τελική της έκβαση.

Όχι, λοιπόν. Η καλή, η αποτελεσματική ψυχοθεραπεία δεν είναι για όλους.

Θέλει όλα τα παραπάνω.

Χρειάζεται αυτός που την ξεκινά να είναι οπλισμένος με εξυπνάδα, αντιληπτικότητα, ικανότητα να λεκτικοποιεί την εσωτερική του εμπειρία, υπομονή.

Ικανότητα για επένδυση σε βάθος χρόνου, για επένδυση σε σχέση.

Να θέλει –ακόμη κι αν έχει αμφιθυμία- να αναλάβει τις ευθύνες του για την ζωη του.

Να μην ψάχνει συμβουλές.

Να μην θέλει κάποιος άλλος να τον «σώσει».

Να ξέρει και να πιστεύει πως μόνος του θα βρει τον δρόμο, με την βοήθεια και το «φαναράκι» του ψυχοθεραπευτή.

Σ’ αυτήν την περίπτωση, θα βιώσει την ψυχοθεραπευτική εμπειρία ίσως ως την πολυτιμότερη εμπειρία της ζωής του.

 

Dr. Γρηγόρης Βασιλειάδης, Ψυχολόγος – Συστημικός – Υπαρξιακός Ψυχοθεραπευτής

Πηγή: aftognosia.gr

Ποίημα στους φίλους

PicsArt_1417958858297

* Το παρακάτω είναι ένα ποίημα του Jorge Luis Borges, απευθυνόμενο προς τους φίλους, αν και θα μπορούσε να είναι τα λόγια ενός θεραπευτή προς τους θεραπευόμενούς του.

 

 

 

Δεν μπορώ να σου δώσω λύσεις
για όλα τα προβλήματα της ζωής σου,
ούτε έχω απαντήσεις
για τις αμφιβολίες και τους φόβους σου ˙
όμως μπορώ να σ’ ακούσω
και να τα μοιραστώ μαζί σου.

Δεν μπορώ ν’ αλλάξω
το παρελθόν ή το μέλλον σου.
Όμως όταν με χρειάζεσαι
θα είμαι εκεί μαζί σου.

Δεν μπορώ να αποτρέψω τα παραπατήματα σου.
Μόνο μπορώ να σου προσφέρω το χέρι μου
να κρατηθείς και να μη πέσεις.

Οι χαρές σου, οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες σου
δεν είναι δικές μου.
Όμως ειλικρινά απολαμβάνω να σε βλέπω ευτυχισμένο.

Δεν μπορώ να περιορίσω μέσα σε όρια
αυτά που πρέπει να πραγματοποιήσεις,
όμως θα σου προσφέρω τον ελεύθερο χώρο
που χρειάζεσαι για να μεγαλουργήσεις.

Δεν μπορώ να αποτρέψω τις οδύνες σου
όταν κάποιες θλίψεις
σου σκίζουν την καρδιά,
όμως μπορώ να κλάψω μαζί σου
και να μαζέψω τα κομμάτια της
για να την φτιάξουμε ξανά πιο δυνατή.

Δεν μπορώ να σου πω ποιος είσαι
ούτε ποιος πρέπει να γίνεις.
Μόνο μπορώ
να σ’ αγαπώ όπως είσαι
και να είμαι φίλος σου.

Αυτές τις μέρες σκεφτόμουν
τους φίλους μου και τις φίλες μου,
δεν ήσουν πάνω
ή κάτω ή στη μέση.

Δεν ήσουν πρώτος
ούτε τελευταίος στη λίστα.
Δεν ήσουν το νούμερο ένα ούτε το τελευταίο.

Να κοιμάσαι ευτυχισμένος.
Να εκπέμπεις αγάπη.
Να ξέρεις ότι είμαστε εδώ περαστικοί.

Ας βελτιώσουμε τις σχέσεις με τους άλλους.

Να αρπάζουμε τις ευκαιρίες.
Να ακούμε την καρδιά μας.
Να εκτιμούμε τη ζωή.

Πάντως δεν έχω την αξίωση να είμαι
ο πρώτος, ο δεύτερος ή ο τρίτος
στη λίστα σου.

Μου αρκεί που με θέλεις για φίλο.
Ευχαριστώ που είμαι.

 

Jorge Luis Borges

«Δεν πάω σε ψυχολόγο, γιατί…»

PicsArt_1410170290704

  • πάνε μόνο οι τρελοί.

Το να ζητήσει κάποιος βοήθεια από ψυχολόγο δεν τον κάνει ούτε τρελό, ούτε προβληματικό. Αντίθετα, πρόκειται για κάποιον, που αποδέχεται τις δυσκολίες που βιώνει, επιθυμεί να τις διαχειριστεί κι αναλαμβάνει δράση. Ο καθένας μπορεί να απευθυνθεί σε ψυχολόγο, με σκοπό να διευθετήσει θέματα που τον απασχολούν και δυσκολεύουν την καθημερινότητά του/ τη λειτουργικότητά του/ τη σχέση του με τον εαυτό του ή με τους άλλους.

  • μπορώ να τα καταφέρω μόνος/η μου, είμαι δυνατός/ή.

Στην πραγματικότητα ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Το θάρρος να παραδεχθεί κάποιος ότι βρίσκεται σε μία δύσκολη κατάσταση και χρειάζεται βοήθεια, αποτελεί ένδειξη δύναμης και σίγουρα όχι αδυναμίας. Μέσω της ψυχοθεραπείας εξερευνά κανείς τον εαυτό του, έρχεται σε επαφή με επώδυνες εμπειρίες και δύσκολα συναισθήματα μεταξύ άλλων, τα οποία ξεπερνά και απελευθερώνεται. Όσοι λοιπόν αποφασίζουν να μπουν σε μια τέτοια διαδικασία, κάθε άλλο παρά αδύναμοι είναι. Μια τέτοια απόφαση απαιτεί θάρρος, σθένος, δύναμη και είναι ένδειξη υγείας.

  • έχω την οικογένεια μου και τους φίλους μου για να μιλήσω.

Σίγουρα η οικογένεια και οι φίλοι αποτελούν σημαντικά υποστηρικτικά πλαίσια και μπορεί να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση. Όμως, ο ψυχολόγος είναι κάποιος με γνώσεις, εξειδίκευση, κατάρτιση και εμπειρία, που παρατηρεί τα πράγματα αντικειμενικά και μπορεί να βοηθήσει μακροπρόθεσμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, παρά τις καλοπροαίρετες προθέσεις της οικογένειας και των φίλων, ενδεχομένως να φέρουν το άτομο σε ακόμη πιο δύσκολη θέση. Φράσεις όπως: «Δεν είναι τίποτα, θα περάσει», «Μην αγχώνεσαι», «Θα το ξεπεράσεις, είσαι δυνατός/ή εσύ», «Κάνε πράγματα που σ’ ευχαριστούν», «Βγες έξω, διασκέδασε», ίσως να μην είναι βοηθητικές και να έχουν τα αντίθετα αποτελέσματα. Το άτομο είναι πολύ πιθανό να αισθάνεται ότι δεν το καταλαβαίνουν, ότι δε δίνουν σημασία σε όσα σκέφτεται και νιώθει κι ότι υποβαθμίζουν το πρόβλημά του.

  • θα χάσω τον εαυτό μου, θα πρέπει να κάνω ό,τι λέει ο θεραπευτής μου.

Η σχέση θεραπευτή-θεραπευόμενου δεν είναι μια σχέση εξάρτησης, ούτε εξουσίας, όπου ο θεραπευτής υποβάλλει στο θεραπευόμενο τι να κάνει. Ρόλος του ψυχολόγου δεν είναι να δώσει συμβουλές και έτοιμες λύσεις στον πελάτη, αλλά να τον βοηθήσει να διερευνήσει και να ανακαλύψει το δικό του δρόμο και όχι να τον κατευθύνει. Πρόκειται για μία σχέση συνεργατική, όπου ο θεραπευόμενος συμμετέχει ενεργά και δεν είναι παθητικός δέκτης των υποδείξεων του θεραπευτή.

  • θα μιλήσω για τραυματικές εμπειρίες και θα γίνω χειρότερα.

Η αυτογνωσία, που προκύπτει μέσω της ψυχοθεραπείας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η αναζήτηση των αιτιών, η αμφισβήτηση των δυσλειτουργικών σκέψεων και προτύπων συμπεριφοράς είναι συχνά μια δύσκολη δουλειά. Ωστόσο, είναι άκρως χρήσιμη, βοηθητική και ωφέλιμη, καθώς οδηγεί εν τέλει στην υιοθέτηση νέων πιο λειτουργικών μοτίβων.

  • την ξέρω εγώ τη μοίρα μου, μια ζωή άτυχος/η είμαι.

Τη μοίρα μας την φτιάχνουμε εμείς οι ίδιοι μέσα από τις επιλογές μας. Συχνά, λόγω παλαιότερων τραυματικών εμπειριών εμπλεκόμαστε σε καταστάσεις ή επιλέγουμε ανθρώπους με αποτέλεσμα να αναπαράγουμε τα δυσλειτουργικά μοτίβα σχέσεων, που έχουμε μάθει, αναζητώντας μ’ αυτό τον τρόπο το «οικείο», το «γνώριμο», όσο δυσάρεστα κι αν είναι. Μέσω της ψυχοθεραπείας αναγνωρίζει κανείς τα μη λειτουργικά πρότυπα και είναι σε θέση να τα αντικαταστήσει με άλλα πιο ωφέλιμα.

  • η ψυχοθεραπεία θα κρατήσει πολύ καιρό.

Η διάρκεια εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως: τα κίνητρα του πελάτη, το είδος του προβλήματος, καθώς και την ψυχοθεραπευτική μέθοδο, που ακολουθεί ο θεραπευτής. Για παράδειγμα, το μοντέλο της ψυχανάλυσης απαιτεί όντως πολλά χρόνια, υπάρχουν όμως και προσεγγίσεις, όπως η γνωστική-συμπεριφορική, που δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο παρόν, στο «εδώ και τώρα» και είναι πιο σύντομες σε διάρκεια.

  • η ψυχοθεραπεία θα μου κοστίσει μια περιουσία.

Το κόστος αποτελεί πράγματι ανασταλτικό παράγοντα για πολλούς. Όμως, δε χρεώνουν όλοι οι θεραπευτές το ίδιο. Επίσης, πολλοί θεραπευτές διαμορφώνουν το κόστος ανάλογα με τις ανάγκες του πελάτη και τις συνθήκες (π.χ. χαμηλό εισόδημα, διάρκεια θεραπείας, ατομική/ομαδική θεραπεία κ.α.).

  • η ψυχοθεραπεία είναι πολυτέλεια.

Η ψυχοθεραπεία είναι ανάγκη για όποιον πιστεύει ότι την χρειάζεται και μέσο επίλυσης των δυσκολιών. Αποτελεί επένδυση, βοηθώντας το άτομο να αξιοποιήσει όλες του τις δυνατότητες. Εξάλλου, το να προσέχει και να φροντίζει κάποιος την ψυχική του υγεία και ισορροπία δεν είναι πολυτέλεια.