Tag Archive | διαχείριση στρες

Συναισθηματική Νοημοσύνη EQ: 5 τρόποι να την αναπτύξετε (ΙΙ)

emotionalΠώς να καλλιεργήσετε τη Συναισθηματική Νοημοσύνη σας

Όλες οι πληροφορίες στον εγκέφαλο εισέρχονται μέσω των αισθήσεων και όταν αυτές είναι έντονα στρεσογόνες και συναισθηματικές, τότε αναλαμβάνει δράση το ένστικτο και οι αντιδράσεις μας ως εκ τούτου περιορίζονται στη φυγή, τον καβγά ή το «κοκκάλωμα». Συνεπώς για να μπορούμε να έχουμε εύρος επιλογών στις αντιδράσεις μας και να λαμβάνουμε σωστές αποφάσεις, πρέπει να είμαστε σε θέση να ισορροπήσουμε τα συναισθήματά μας κατά βούληση.

Επιπλέον η μνήμη συνδέεται στενά με το συναίσθημα. Μαθαίνοντας να χρησιμοποιούμε τη συναισθηματική πλευρά του εγκεφάλου, όπως επίσης και τη λογική, δε διευρύνουμε μόνο τις επιλογές των αποκρίσεων μας, αλλά εισάγουμε επίσης τη συναισθηματική μνήμη μέσα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αυτό βοηθά στο να μην επαναλαμβάνουμε συνεχώς προηγούμενα λάθη.

Για να βελτιώσουμε τη Συναισθηματική Νοημοσύνη μας- και την ικανότητα λήψης αποφάσεων- χρειάζεται να καταλάβουμε και να ελέγξουμε τη συναισθηματική πλευρά του εγκεφάλου μας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί αναπτύσσοντας πέντε βασικές δεξιότητες.

Αναπτύσσοντας τη Συναισθηματική Νοημοσύνη μέσω πέντε δεξιοτήτων

– η ικανότητα να απαλλασσόμαστε άμεσα από το στρες

– η ικανότητα να αναγνωρίζουμε και να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας

– η ικανότητα να συνδεόμαστε με τους άλλους μέσω της μη λεκτικής επικοινωνίας

– η ικανότητα να χρησιμοποιούμε το χιούμορ και να διακωμωδούμε τις προκλήσεις

– η ικανότητα να επιλύουμε συγκρούσεις θετικά και με σιγουριά

Πώς να μάθετε τις πέντε δεξιότητες για τη Συναισθηματική Νοημοσύνη

Ο καθένας μπορεί να μάθει αυτές τις πέντε δεξιότητες οποιαδήποτε στιγμή. Υπάρχει μια διαφορά ωστόσο, ανάμεσα στο να μάθει κανείς τις δεξιότητες και στο να εφαρμόσει αυτή τη γνώση στην καθημερινή του ζωή. Μόνο επειδή ξέρετε ότι «πρέπει» να κάνετε κάτι, αυτό δε σημαίνει ότι θα το κάνετε κιόλας- ειδικά όταν κατακλύζεστε από υψηλά επίπεδα στρες, τα οποία μπορεί να επισκιάσουν τις καλύτερες προθέσεις σας.

Προκειμένου να αλλάξετε μόνιμα τη συμπεριφορά σας με τρόπους που «δουλεύουν» κάτω από πίεση, χρειάζεται να μάθετε πώς θα επωφεληθείτε από τα ισχυρά συναισθηματικά μέρη του εγκεφάλου, τα οποία παραμένουν ενεργά και διαθέσιμα ακόμη και σε καταστάσεις έντονου στρες. Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί απλώς να διαβάσετε για τη ΣΝ, προκειμένου να την καλλιεργήσετε. Πρέπει να βιώσετε και να εξασκήσετε τις δεξιότητες στην καθημερινή σας ζωή.

ΔΕΞΙΟΤΗΤΑ 1η: ΑΜΕΣΗ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΡΕΣ

Τα υψηλά επίπεδα στρες μπορεί να κατακλύσουν το μυαλό και το σώμα. «Διαβάστε» με ακρίβεια μια κατάσταση, ακούστε τι λέει κάποιος άλλος, έχετε επίγνωση των συναισθημάτων και των αναγκών σας και επικοινωνήστε ξεκάθαρα.

Ηρεμώντας άμεσα και απαλλασσόμενοι από το στρες, παραμένετε σε ισορροπία, σε συγκέντρωση και αυτοέλεγχο- ανεξάρτητα απ’ την πρόκληση που αντιμετωπίζετε.

Αποβάλλοντας το άγχος: λειτουργώντας καλά την κρίσιμη στιγμή

  1. Συνειδητοποιήστε πότε είστε στρεσαρισμένοι. Το πρώτο βήμα για να μειώσετε το στρες είναι να αναγνωρίσετε πώς βιώνετε το στρες. Πώς αντιδρά το σώμα σας όταν στρεσάρεστε; Είναι οι μύες ή το στομάχι σας σε ένταση; Πονάνε; Είναι τα χέρια σας σφιγμένα; Είναι η αναπνοή σας αργή; Γνωρίζοντας τη σωματική σας αντίδραση στο στρες, μπορείτε να ρυθμίσετε την έντασή του όταν συμβαίνει.
  2. Αναγνωρίστε την απόκρισή σας στο στρες. Ο καθένας αντιδρά διαφορετικά. Εάν θυμώνετε ή ταράζεστε υπό συνθήκες πίεσης, τότε θα ανταποκριθείτε καλύτερα σε δραστηριότητες που σας ηρεμούν, σας χαλαρώνουν και σας ανακουφίζουν απ’ το στρες. Αν θλίβεστε ή αποσύρεστε, σας ταιριάζουν τότε περισσότερο διεγερτικές/τονωτικές δραστηριότητες. Αν έχετε την αίσθηση του «παγώματος», τότε σας ταιριάζουν τόσο χαλαρωτικές, όσο και τονωτικές δραστηριότητες.
  3. Ανακαλύψτε τις τεχνικές ανακούφισης του στρες που θα σας βοηθήσουν- ο καλύτερος τρόπος να μειώσετε το στρες άμεσα είναι με το να ενεργοποιήσετε μία ή περισσότερες από τις αισθήσεις σας: όραση, όσφρηση, ακοή, γεύση και αφή. Το κάθε άτομο αντιδρά διαφορετικά στα αισθητηριακά ερεθίσματα. Οπότε χρειάζεται να βρείτε τι σας ηρεμεί και/ή σας τονώνει. Για παράδειγμα, αν είστε οπτικός τύπος, μπορείτε να βάλετε στο χώρο σας αντίστοιχες εικόνες, φωτογραφίες κλπ., ενώ αν είστε ακουστικός να βρείτε ένα μουσικό κομμάτι ή ένα κομμάτι με χαλαρωτικούς ήχους, ώστε να σας βοηθήσει να μειώσετε γρήγορα τα επίπεδα του στρες.

Advertisements

Συναισθηματική Νοημοσύνη EQ: Η «εξυπνάδα» μόνο δεν αρκεί (Ι)

Συναισθηματική-ΝοημοσύνηΌταν πρόκειται για την ευτυχία και την επιτυχία στη ζωή, η Συναισθηματική Νοημοσύνη (ΣΝ) έχει  την ίδια σημασία, όπως και ο Δείκτης Νοημοσύνης (IQ). Η ΣΝ μας βοηθάει να χτίσουμε πιο δυνατές σχέσεις, να πετύχουμε στην εργασία μας και να εκπληρώσουμε τους προσωπικούς και επαγγελματικούς μας στόχους.

Τι είναι η Συναισθηματική Νοημοσύνη;

Είναι η ικανότητα να αναγνωρίζουμε, να χρησιμοποιούμε, να καταλαβαίνουμε και να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας με θετικούς τρόπους για να μειώνουμε το στρες, να επικοινωνούμε αποτελεσματικά, να συμπάσχουμε με τους άλλους, να ξεπερνάμε τα εμπόδια και να διευθετούμε τις συγκρούσεις. Η ΣΝ επηρεάζει πολλές διαφορετικές πλευρές της καθημερινής μας ζωής, όπως τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε και αλληλεπιδρούμε με τους άλλους.

Εάν έχουμε υψηλή ΣΝ είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε τόσο τη δική μας συναισθηματική μας κατάσταση, όσο και των άλλων. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την αντίληψη των συναισθημάτων για να σχετιστούμε καλύτερα με τους άλλους, να διαμορφώσουμε πιο υγιείς σχέσεις, να φτάσουμε σε μεγαλύτερες επιτυχίες στη δουλειά και να έχουμε μια πιο ικανοποιητική ζωή.

Η ΣΝ αποτελείται από τέσσερα γνωρίσματα:

  • Αυτογνωσία: η αναγνώριση των συναισθημάτων μας και το πώς αυτά επηρεάζουν τις σκέψεις και τη συμπεριφορά μας, η επίγνωση των δυνατών κι αδύνατων σημείων μας και η πίστη στον εαυτό μας.
  • Αυτοδιαχείριση: ο έλεγχος παρορμητικών συναισθημάτων και συμπεριφορών, η διαχείριση των συναισθημάτων με υγιείς τρόπους, η ανάληψη πρωτοβουλιών, η συνέπεια προς τις δεσμεύσεις και η προσαρμογή στις αλλαγές των συνθηκών.
  • Κοινωνική Ευαισθητοποίηση: η κατανόηση των συναισθημάτων, των αναγκών και των ανησυχιών των άλλων ανθρώπων, η αναγνώριση των συναισθηματικών σημαδιών, η άνεση με τους άλλους, η αναγνώριση της ισχύος της δυναμικής μιας ομάδας ή οργάνωσης.
  • Διαχείριση σχέσεων: η γνώση για την ανάπτυξη και διατήρηση καλών σχέσεων, η ξεκάθαρη επικοινωνία, η καλή συνεργασία σε μια ομάδα και η διαχείριση των συγκρούσεων.

Γιατί είναι τόσο σημαντική η Συναισθηματική Νοημοσύνη;

Οι πιο έξυπνοι άνθρωποι δεν είναι και οι πιο πετυχημένοι, ούτε οι πιο ικανοποιημένοι απ’ τη ζωή τους. Πιθανώς, γνωρίζετε κι εσείς ανθρώπους ιδιαίτερα έξυπνους, που ενδεχομένως όμως να είναι κοινωνικά αδέξιοι, αποτυχημένοι στη δουλειά τους ή στις προσωπικές τους σχέσεις. Ο δείκτης νοημοσύνης δεν είναι από μόνος του αρκετός για να πετύχει κάποιος στη ζωή του. Φυσικά και βοηθάει στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο, όμως η ΣΝ είναι αυτή, που θα τον βοηθήσει να διαχειριστεί το στρες και τα συναισθήματά του όταν για παράδειγμα έρθει αντιμέτωπος με τις τελικές εξετάσεις.

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη επηρεάζει:

  • την επίδοση στη δουλειά: Η ΣΝ μπορεί να μας βοηθήσει να διαχειριστούμε τις κοινωνικά πολύπλοκες καταστάσεις στην εργασία μας, να μας ωθήσει να κινητοποιήσουμε άλλους και να υπερέχουμε στη δουλειά μας. Μάλιστα, πολλές εταιρείες μεγάλου βεληνεκούς, όταν πρόκειται να εξετάσουν υποψήφιους εργαζόμενους τους χορηγούν τεστ συναισθηματικής νοημοσύνης πριν την πρόσληψη.
  • τη σωματική υγεία: Η αδυναμία μας να διαχειριστούμε το στρες μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας. Το μη ελεγχόμενο στρες αυξάνει την πίεση του αίματος, καταβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού, συμβάλλει στην υπογονιμότητα κι επιταχύνει τη διαδικασία γήρανσης. Το πρώτο βήμα για να βελτιώσουμε τη ΣΝ είναι να μάθουμε πώς να μετριάζουμε το στρες.
  • την ψυχική υγεία: Το ανεξέλεγκτο στρες επιδρά ακόμη και στην ψυχική υγεία κάνοντας μας ευάλωτους στο άγχος και την κατάθλιψη. Αν δεν μπορούμε να καταλάβουμε και να διαχειριστούμε τα συναισθήματά μας, θα είμαστε επιρρεπείς στις εναλλαγές της διάθεσης, ενώ η ανικανότητα να διαμορφώσουμε δυνατές σχέσεις μπορεί να οδηγήσει σ’ ένα αίσθημα μοναξιάς και απομόνωσης.
  • τις σχέσεις μας: Κατανοώντας τα συναισθήματά μας και πώς να τα ελέγχουμε, είμαστε πιο ικανοί να εκφράζουμε το πώς νιώθουμε και να καταλαβαίνουμε πώς αισθάνονται οι άλλοι. Αυτό μας επιτρέπει να επικοινωνούμε αποτελεσματικότερα και να δημιουργούμε στενότερες και δυνατότερες σχέσεις, τόσο στη δουλειά, όσο και στην προσωπική μας ζωή.

Πώς να κάνετε την επικοινωνία σας πιο αποτελεσματική (ΙΙΙ)

developer_stress 3) Διαχείριση του στρες: Το στρες σε μικρές δόσεις μπορεί να σας βοηθήσει να αποδώσετε κάτω από πίεση. Ωστόσο, όταν το στρες σταθεροποιείται και σας κατακλύζει μπορεί να παρεμποδίσει την αποτελεσματική επικοινωνία με το να διαταράσσει την ικανότητά σας να σκέφτεστε καθαρά και δημιουργικά και να αντιδράτε κατάλληλα. Όταν έχετε στρες, είναι πιο πιθανό να παρεξηγήσετε τους άλλους, να στείλετε μπερδεμένα ή απωθητικά μη λεκτικά μηνύματα και να συμπεριφερθείτε λανθασμένα και σπασμωδικά.

Πόσες φορές έχετε νιώσει στρεσαρισμένος/η κατά τη διάρκεια μιας διαφωνίας με το/η σύντροφό, τα παιδιά, το αφεντικό, τους φίλους ή τους συνεργάτες σας και μετά κάνατε ή είπατε κάτι που αργότερα μετανιώσατε; Αν μπορείτε να απαλλαγείτε γρήγορα από το στρες και να ηρεμήσετε, όχι μόνο δε θα αποφύγετε να μετανιώσετε για πράγματα τέτοιου είδους, αντιθέτως σε πολλές περιπτώσεις θα βοηθήσει να ηρεμήσει και ο συνομιλητής σας. Μόνο όταν ηρεμήσετε και χαλαρώσετε θα ξέρετε πώς πρέπει να διαχειριστείτε την κάθε κατάσταση.

Άμεση ανακούφιση απ’ το στρες για αποτελεσματική επικοινωνία

Όταν το στρες εμφανίζεται, δεν μπορείτε πάντα να το μετριάσετε, παίρνοντας το χρόνο σας για να σκεφτείτε ή να πάτε μια βόλτα, ειδικά όταν βρίσκεστε στο μέσο μιας συνάντησης με το αφεντικό σας ή σε μια διαφωνία με το/τη σύντροφο σας. Μαθαίνοντας όμως να απαλλάσσεστε από το στρες εκείνη τη στιγμή, μπορείτε να αντιμετωπίσετε με ασφάλεια κάθε δυνατό συναίσθημα, που βιώνετε, να το ρυθμίσετε και να συμπεριφερθείτε κατάλληλα. Όταν ξέρετε πώς να διατηρείτε μια κατάσταση χαλαρή, ακόμη κι αν συμβεί κάτι, που ενδεχομένως σας αναστατώσει, είστε σε θέση να παραμείνετε συναισθηματικά διαθέσιμος .

Αντιμετώπιση του στρες στην επικοινωνία

  • Αναγνωρίστε πότε αρχίζετε να στρεσάρεστε. Το σώμα σας θα σας το δείξει. Νιώθετε τους μύες ή το στομάχι σας να σφίγγονται ή να πονάνε; Τα χέρια σας σφιγμένα; Η αναπνοή σας είναι πιο αργή; «Ξεχνάτε» να αναπνεύσετε;
  • Πάρτε λίγο χρόνο να ηρεμήσετε, προτού αποφασίσετε να συνεχίσετε τη συζήτηση ή να την αναβάλετε.
  • Επαναφέρετε τις αισθήσεις σας στον κανονικό τους ρυθμό και διαχειριστείτε γρήγορα το στρες. Πάρτε μερικές βαθιές ανάσες, σφίξτε και χαλαρώστε τους μύες ή ανακαλέστε στη μνήμη σας μια καθησυχαστική, πλούσια αισθητηριακά εικόνα. Ο καλύτερος τρόπος για γρήγορη και αξιόπιστη ανακούφιση από το στρες είναι διαμέσου των αισθήσεων: όραση, ήχος, αφή, γεύση και  οσμή. Ο κάθε άνθρωπος όμως αντιδρά διαφορετικά στις αισθητηριακές πληροφορίες, γι’ αυτό χρειάζεται να βρείτε τι σας καθησυχάζει.
  • Αναζητήστε το «αστείο» της υπόθεσης. Όταν χρησιμοποιείτε το χιούμορ κατάλληλα είναι ένας σπουδαίος τρόπος να ανακουφιστείτε από το στρες. Όταν εσείς ή οι συνομιλητές σας παίρνετε τα πράγματα πολύ σοβαρά, βρείτε έναν τρόπο να «ελαφρύνετε» το κλίμα με το να μοιραστείτε ένα αστείο ή μια διασκεδαστική ιστορία.
  • Να είστε πρόθυμοι να συμβιβαστείτε. Μερικές φορές, αν και οι δύο πλευρές υποχωρήσετε λίγο, θα μπορέσετε να βρείτε τη χρυσή τομή, που θα μειώσει τα επίπεδα του στρες και στους δύο. Αν διαπιστώσετε ότι το άλλο άτομο νοιάζεται πολύ περισσότερο για κάτι συγκριτικά με εσάς, ο συμβιβασμός μπορεί να είναι ευκολότερος για εσάς και μια καλή κίνηση για το μέλλον της σχέσης σας.
  • Συμφωνήστε να διαφωνήσετε, εάν είναι απαραίτητο και αποστασιοποιηθείτε για λίγο απ’την κατάσταση, ώστε να ηρεμήσετε και οι δύο. Κάντε ένα σύντομο διάλειμμα. Πάτε μια βόλτα έξω αν είναι δυνατόν ή καθίστε να σκεφτείτε για λίγο. Η σωματική κίνηση ή ένα ήσυχο μέρος για να επαναφέρετε τη συναισθηματική σας ισορροπία μπορεί να μειώσουν γρήγορα το στρες.