Tag Archive | διαπροσωπικές σχέσεις

Η κρίση των πρώτων -άντα: «Αλλιώς το είχα φανταστεί κι αλλιώς το πράγμα μου προκύπτει»

Screenshot_2015-04-07-15-55-18-1

Η κρίση των τριάντα, γνωστή ως quarter-life crisis , κάνει την εμφανισή της στις ηλικίες 25-35. Είναι η ώρα, που αρχίζει η εσωτερική καταγραφή και αξιολόγηση του «τι έχω κάνει μέχρι τώρα». Φυσικά, δεν την βιώνουν όλοι με τον ίδιο τρόπο και στον ίδιο βαθμό κι ένταση.

Τα κύρια γνωρίσματα της είναι οι ανασφάλειες, οι απογοητεύσεις, οι ματαιώσεις, η αίσθηση μοναξιάς και κατάθλιψης, το ανεκπλήρωτο, το ανικανοποίητο και η έλλειψη νοήματος και σκοπού. Οι αλλαγές που κάνουμε σ’ αυτή τη φάση συνήθως είναι αντανάκλαση μιας σπασμωδικής προσπάθειας να τα βρούμε με τον εαυτό μας, τα αίτια της οποίας είναι πολύ βαθύτερα.

Περνάς και συ την κρίση αν:

1) Διαβάζεις αυτό το άρθρο, επειδή έψαξες στη μηχανή αναζήτησης για την κρίση των τριάντα (!).

2) Ονειρεύεσαι να κάνεις κάτι «τρελό», κάτι εκτός ορίων: δεν ξέρεις τι θέλεις κι έτσι έχεις κολλήσει σε μια δουλειά που δε σου  αρέσει ή σχεδιάζεις ακόμη για το πώς θα κινηθείς επαγγελματικά.

3) Νιώθεις ότι η αναποφασιστικότητα σ’ έχει παραλύσει: παρά του ότι είσαι ελεύθερος να κάνεις το οτιδήποτε, προτιμάς τα γνωστά «προβλήματα» των τριάντα, όπως την προβλεψιμότητα και τη σταθερότητα. Φοβάσαι πως μία διαφορετική επιλογή δε θα σε οδηγήσει στην εκπλήρωση που αναζητάς, αλλά θα σε επιστρέψει στο σημείο ακριβώς από όπου ξεκίνησες.

4) Νοσταλγείς τα μαθητικά και τα φοιτητικά σου χρόνια: Θυμάσαι που κάποτε όλα στη ζωή ήταν απλά; Νιώθεις σαν να βρίσκεσαι στο μεταίχμιο μεταξύ της παιδικής/ανώριμης ηλικίας και της ενήλικης/ώριμης.

5) Τρομοκρατείσαι στην ιδέα να φτιάξεις τον προσωπικό σου προϋπολογισμό: και αυτό δεν περιορίζεται πλέον στο πόσες μπύρες ή τζιν τόνικ πίνεις.

6) Σκέφτεσαι υπό άλλο πρίσμα την ερωτική σου ζωή: αν είσαι μόνος/η, ίσως αισθάνεσαι ανικανοποίητος/η από τα ραντεβού και τις σχέσεις, που έχεις κάνει. Αν είσαι σε σχέση, μπορεί να αναρωτιέσαι αν όντως θέλεις να είσαι με αυτό τον άνθρωπο μακροπρόθεσμα και αν είναι πλέον αργά για να βρεις κάποιον άλλο.

7) Φοβάσαι ξαφνικά την αποτυχία: Πλέον σε πιάνει πανικός πως αν κάνεις κάτι λάθος, αν «αποτύχεις» (όπως συνήθως αυτό ορίζεται από τους άλλους) σε έναν από τους δύο βασικούς τομείς ή και τους δύο (δουλειά ή/και σχέση), τότε αυτό το λάθος θα σου κοστίσει με τρόπο ακραίο και καταστροφικό όλη σου τη ζωή.

8) Βαριέσαι με τους φίλους σου: Το να περνάς τα βράδια σου μέχρι το πρωί σε κλαμπ, σου φαίνεται ως ιδέα, όλο και λιγότερο ελκυστική και νιώθεις αποξενωμένος από όλα αυτά τα συνεχή ξενύχτια της φοιτητικής ζωής. Δεν αισθάνεσαι καμία ντροπή πια να περάσεις το βράδυ μόνος σου στο σπίτι, ίσως μάλιστα να είναι και αυτό που προτιμάς κάποιες φορές να κάνεις.

9) Συγκρίνεις συνεχώς τον εαυτό σου με τους συνομήλικους φίλους σου: «Όλοι έχουν παντρευτεί…. Αχχχχχ!».

10) ή με τους γονείς σου: Όταν ήταν στην ηλικία σου είχαν ήδη παιδιά, είχαν δικό τους σπίτι, είχαν…

11) Νιώθεις πως τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν, όπως τα περίμενες. Αυτό είναι ίσως και η πιο ισχυρή ένδειξη ότι περνάς την κρίση των τριάντα. Η ζωή σου δεν είναι όπως την είχες φανταστεί στα 20 ή τα 25 και έρχονται εκείνες οι «σκοτεινές» στιγμές που κατακλύζεσαι από σκέψεις όπως: «Έτσι την είχα φανταστεί εγώ τη ζωή μου στα 30; Αυτά ήθελα να κάνω; Έτσι να ζω; Αυτά τα όνειρα είχα; Πού είναι τα όνειρά μου; Η ζωή μου, που είναι; Όλα όσα ήθελα, πού είναι; Πού είμαι εγώ; Τι έγινε; Τι πήγε λάθος; Τι στράβωσε στην πορεία; Που έφταιξα; Τι δεν έκανα καλά; Πώς πέρασαν τα χρόνια; Πότε έφτασα στα τριάντα; Μόλις χθες…αλλιώς το φανταζόμουν… Και τώρα τι; Τι γίνεται από εδώ και πέρα; Έτσι θα πάει; Πώς βγαίνεις από εδώ; Βγαίνεις; Πώς; Θέλω να βγω…»

Βγαίνεις, φυσικά και βγαίνεις, εφόσον το θέλεις. Αυτή η αίσθηση του εγκλωβισμού και του αδιεξόδου είναι μόνο απατηλή. Πιστεύεις ότι έχεις παγιδευτεί και παρόλο που ΜΠΟΡΕΙΣ να φύγεις, απλώς νομίζεις ότι δεν μπορείς.

Χρειάζεται να αντικαταστήσουμε τα ερωτήματα κι αντί να αναλογιζόμαστε επί ματαίω «Τι δεν πέτυχα;» και «Τι θα έπρεπε να έχω κάνει;» ας εστιάσουμε στο τώρα και στο τι μπορώ «Τι μπορώ να κάνω τώρα και τι να πετύχω;». Ας δούμε λίγο πιο καθαρά τα εμπόδια που βάλαμε, τα εμπόδια που, έστω αν και ασυνείδητα, αλλά ωστόσο ηθελημένα βάλαμε στο δρόμο μας. Τι σκοπούς εξυπηρετούσαν; Με ποιους τρόπους μας βόλεψαν;

Σίγουρα τα πράγματα δεν είναι πάντα και το ίδιο εύκολα, πόσο μάλλον όταν υπάρχουν και εξωγενείς παράγοντες, που τα μπλοκάρουν (π.χ. έλλειψη επαγγελματικών ευκαιριών και ό,τι αυτό συνεπάγεται, απουσία συναισθηματικής στήριξης από την πατρική οικογένεια, πίεση για δημιουργία οικογένειας), και ακόμη περισσότερο σε μια περίοδο κρίσης. Πάντα όμως θα υπάρχει ένα κομμάτι που θα περνάει από το «δικό μας χέρι» και μπορεί να κάνει σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό τη διαφορά, να φέρει αργά ή γρήγορα την αλλαγή.

Όταν απελευθερωθώ από τα δεσμά που με περιορίζουν, όταν αναγνωρίσω τα δικά μου «θέλω» και ανάγκες, όταν καταλάβω πως η ζωή είναι δική μου και μου ανήκει, και όταν αυτό υπερνικήσει όλα τα υπόλοιπα, τότε η αλλαγή είναι ο μόνος δρόμος, τότε χτίζω ξανά τη νέα μου ζωή, αυτήν που τόσο είχα ονειρευτεί.

Υ.Γ. Η ζωή είναι δρόμος, είναι και αγώνας, αλλά σίγουρα δεν είναι αγώνας δρόμου. Νικητής δεν είναι όποιος κόψει πρώτος το νήμα. Ο καθένας έχει το δικό του ρυθμό, την δική του πορεία να χαράξει και τα δικά του εμπόδια να ξεπεράσει. Ποτέ δεν είναι αργά! Αργά είναι ίσως μόνο για όσους παραιτούνται. Βρείτε το δρόμο σας και ακολουθήστε τον. Καλή διαδρομή!

 

Κατερίνα Κοντογιαννάτου

e4f71cabb8b904987e738d5b0580d11c96a2a33152208f9cfef4406c766746e1

Εμείς, οι άλλοι και τα όρια

oria-gr8-bd8c5157085284109c7f141f53895Η εργασία που κάνουμε στον εαυτό μας μπορεί να ιδωθεί από διάφορες οπτικές γωνίες και με διαφορετικούς τρόπους. Παρ’ όλο που ουσιαστικά μιλάμε για το ίδιο πράγμα, συμβαίνει συχνά ένας τρόπος προσέγγισης ενός θέματος να μας βοηθήσει περισσότερο από κάποιον άλλον. Οι ποικίλες προσεγγίσεις έχουν αξία σαν εργαλεία με την βοήθεια των οποίων θα συλλάβουμε και θα εδραιώσουμε μέσα μας την «αίσθηση» του πράγματος και τότε όλες οι οδηγίες καθίστανται σχεδόν περιττές, γιατί καθοδηγούμαστε πλέον από το εσωτερικό μας αισθητήριο.

Η ωρίμανση του χαρακτήρα μας φαίνεται ξεκάθαρα από τον βαθμό διαφοροποίησής μας από το περιβάλλον και από την μάζα. Δηλαδή κατά πόσο έχουμε αντιληφθεί και αισθανθεί σε βάθος ότι εμείς είμαστε διαφορετικά όντα από τους υπόλοιπους ανθρώπους του περίγυρού μας, έχουμε διακριτή προσωπικότητα και δεν είμαστε απλώς ένας ακόμα απρόσωπος κρίκος μιας παρέας, οικογένειας, επιχείρησης, έθνους, θρησκείας, ή οποιουδήποτε άλλου συνόλου, από του σημαντικότερου έως του πιο ασήμαντου.

Μπορούμε να πούμε όχι στις διάφορες επιδράσεις, όπως επίσης αν εμείς το κρίνουμε ως σωστό, μπορούμε να πούμε ένα συνειδητό ναι. Η ισχυροποίηση του εαυτού μας μας απαλλάσσει από διάφορες φοβίες, κυρίως από τον φόβο του νέου.

Είναι πλέον της μόδας σήμερα η φοβία της παγκοσμιοποίησης. Φοβούνται πολλοί ότι θα χάσουν την «ταυτότητά» τους. Πολλά πράγματα θα χαθούν (κατά την γνώμη μου κυρίως αρνητικά, ίσως όμως και μερικά θετικά), μεταξύ των οποίων, επιτέλους, και πολλές εξωτερικές ψευτοταυτότητες. Η αληθινή ταυτότητα όμως δεν χάνεται ποτέ γιατί δεν έχει σχέση με θρησκείες και πατρίδες.

Και ένας γάμος είναι κάποιο είδος παγκοσμιοποίησης. Ενωνόμαστε με έναν άλλον άνθρωπο. Αν χάσουμε την «ταυτότητά» μας τότε σημαίνει ότι δεν την είχαμε ποτέ. Δεν μπορούμε να περιχαρακωθούμε στο παρελθόν, επειδή φοβόμαστε τις αλλαγές. Τι θα κάνουμε; Θα σταματήσουμε τον κόσμο; Ο φόβος του «άλλου» και ο φόβος της αλλαγής είναι ενδείξεις ανωριμότητας του χαρακτήρα μας. Αισθανόμαστε ότι τα όριά μας είναι διάτρητα και αντί να τα σταθεροποιήσουμε, ώστε επιτέλους να τολμήσουμε να «ανοιχτούμε» με υγιή τρόπο, εμείς προτιμούμε την φοβική απομόνωση.

Επίσης η ωρίμανση σημαίνει ότι διαφοροποιούμε σωστά τις εσωτερικές μας λειτουργίες. Όταν χρειάζεται να σκεφτούμε δεν πελαγοδρομούμε μέσα σε θάλασσες συναισθηματισμών, με την δικαιολογία ότι αλλιώς θα γίνουμε ψυχροί και αναίσθητοι, ούτε όταν πρέπει να αισθανθούμε χανόμαστε σε αμφιβολίες και θεωρίες.

Συμβαίνει μέσα μας μια διαδικασία ξεκαθαρίσματος ρόλων της κάθε ιδιότητάς μας και επίσης της θέσης μας μέσα στο κοινωνικό σύνολο και στις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους. Η διαφοροποίηση είναι κάτι το ουσιώδες. Μην βιαστείτε να προβάλλετε την αντίρρηση ότι ο εσωτερισμός αντιθέτως οδηγεί στην ενότητα, γιατί θα σας ρωτήσω: πως μπορώ να ενωθώ δημιουργικά με τον οποιονδήποτε άνθρωπο, όταν π.χ. τα παιδιά μου με κάνουν ότι θέλουν, το σπίτι μου το διοικεί η πεθερά μου και όταν παραχώρησα στην ερρωμένη μου (η οποία με σέρνει από πίσω της σαν σκυλάκι) την ουσιαστική διαχείριση των τραπεζικών μου λογαριασμών και μου «τρώει» λεφτά; Πως μπορώ να μιλάω για ενότητα. Πως θα ενωθώ με κάποιον; Υπάρχω για να ενωθώ; Αφού μου τα έχουν πάρει όλα, ακόμα και την θέλησή μου.

Για να υπάρξει ενότητα πρέπει πρώτα να υπάρξω εγώ. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποκτήσω κάποια προσωπικότητα, οριοθετώντας την περιοχή της ευθύνης μου. Βάζοντας όρια μεταξύ του «εγώ» και του «εσύ», προασπίζοντας τον ζωτικό μου χώρο. (Παρακαλώ να μην γίνει σύγχυση με θεωρία γνωστού δικτάτορα).

Αρχίζουμε με παραδείγματα για να γίνει αντιληπτή η θεωρία του ζητήματος. Η επιλογή επίπλωσης του σπιτιού μου είναι δικαιοδοσία δική μου και της γυναίκας μου. Αν επέμβει κάποιος τρίτος (έστω κάποιος από τους γονείς μας) και με πιέσεις κατορθώσει να μας παρασύρει στις δικές του προτιμήσεις, τότε επιτρέψαμε να καταπατήσει τα όριά μας. Τα όρια που χωρίζουν την δική του ζωή από την δική μας. Εισχώρησε στο σπίτι μας ένας εισβολέας και ανέλαβε την εξουσία. Εμείς ως προσωπικότητες εκμηδενιστήκαμε. Είμαστε φερέφωνα και το μόνο που θα κάνουμε είναι να χρηματοδοτήσουμε τις επιλογές κάποιου άλλου ο οποίος αποφάσισε αντί για μας, επειδή η δική μας θέληση υπαναχώρησε. Αυτός ο άλλος ίσως δεν έχει δική του ζωή και παρασιτικά προσκολλήθηκε στην δική μας. Τώρα όμως ούτε εμείς έχουμε δική μας ζωή.

Δείτε κάτι διαφορετικό. Αισθάνεστε μια αντιπάθεια για κάποιους γειτονικούς λαούς. Είστε σίγουροι ότι αυτό το συναίσθημα είναι δικό σας και ότι δεν το έχουν εμφυτεύσει μέσα σας πάσης φύσης επιτήδειοι, ή προβληματικοί άνθρωποι (μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος), και οι εταιρείες όπλων πανηγυρίζουν από τον επικερδή γι αυτές «πατριωτισμό» σας; Όταν από τα αισθήματα και τις ιδεολογίες μας κάποιοι σε καίριες θέσεις αποκτούν εξουσία και τεράστια περιουσία, τότε καλό θα είναι να αναλογιστούμε κατά πόσο τα αισθήματά μας είναι γνήσια ή μήπως είναι χειραγώγηση από μηχανισμούς πλουτισμού και εξουσίας.

Ντύνεστε όπως ντύνεστε γιατί αυτό απηχεί τις προτιμήσεις σας, ή φοβάστε την απόρριψη της παρέας σας; Αν είστε γυναίκα και κάποιος σας παρενοχλήσει στον δρόμο αισθάνεστε ντροπή, ενώ την ντροπή θα έπρεπε να την νοιώθει μόνο αυτός που σας ενόχλησε; Και επειδή ντρέπεστε, αναίτια φυσικά, τον αφήνεται να συνεχίζει να σας ενοχλεί και δεν τον βάζετε στην θέση του; Αισθάνεστε αμήχανα όταν τα παιδιά σάς ρωτάνε για το σεξ επειδή αυτή είναι μια φυσική ντροπή, ή σας έχουν χειραγωγήσει κάποιοι ανέραστοι ιερωμένοι που αρέσκονται σαδιστικά να σας βλέπουν να δυσκολεύεστε στην ερωτική σας ζωή, γιατί αυτοί δεν έχουν δική τους; Και μήπως αυτό το έχουν καταφέρει γιατί το υπουργείο παιδείας δεν έχει συνειδητοποιήσει την εκβιαστική καταπάτηση των δικών του ορίων, εις βάρος της ψυχική υγείας των παιδιών; Και άλλα πολλά…

Όλα αυτά είναι ενδείξεις έλλειψης και καταπάτησης ορίων. Οι επιθυμίες, οι προτιμήσεις, οι αποφάσεις (καλοπροαίρετες ή μη) των άλλων εισβάλουν εντός μας με ή χωρίς πίεση εκ μέρους τους, γιατί δεν έχουμε ισχυρή αίσθηση ατομικότητας, διακριτής από το περιβάλλον. Αυτή η αίσθηση δεν είναι τυχαία. Χαρακτηρίζει ένα συγκεκριμένο εξελικτικό επίπεδο και κατακτάται με την προσπάθεια. Με απλά λόγια επιτρέπουμε σε κάποιους να «χώνονται» στην ζωή μας. Όπως και εμείς ενδεχομένως να «χωνόμαστε» στην ζωή των άλλων, να «φυτρώνουμε εκεί που δεν μας σπέρνουν», γιατί αυτοί οι ταλαίπωροι οι άλλοι δεν έχουν το σθένος να μας βάλουν στην θέση μας.

Ένα μεγάλο «μυστικό» μιας ευτυχισμένης και ισορροπημένης ζωής είναι να μάθουμε να βάζουμε τους άλλους στην θέση τους, πράγμα που μπορούμε να το επιτύχουμε μόνο όταν κάνουμε το ίδιο και στον εαυτό μας.

Διαβάστε μερικούς υποθετικούς (αλλά πολύ αληθινούς) διάλογους, για να «πιάσετε» την αίσθηση του πράγματος. Τα όρια δεν είναι μόνο θέμα λογικής. Πρέπει να αναπτύξουμε και την αίσθησή τους. Θα μπορούσαμε να πούμε επίσης ότι είναι θέμα «στυλ» και σίγουρα δεν είναι θέμα σύγκρουσης και διαμάχης. Είναι μια ορθολογική, αποστασιοποιημένη και με «επαγγελματισμό» θα έλεγα διασάφηση αρμοδιοτήτων.

– «Γιατί το έχεις έτσι το σπίτι σου, τι νοικοκυρά είσαι εσύ.»
Απάντηση: «Εδώ μητέρα είσαι επισκέπτρια. Αν δεν τον θέλεις αυτό τον ρόλο, ορίστε η πόρτα.»

– «Γιατί είσαι με αυτόν τον άνθρωπο κορίτσι μου; Θέλεις να με πεθάνεις;»
Απάντηση: «Το αν θα πεθάνεις ή όχι είναι δική σου ευθύνη. Η υγεία σου είναι επίσης δική σου ευθύνη. Θα σε θάψω, θα σε κλάψω και θα συνεχίσω την ζωή μου.»

– «Μπαμπά αν δεν μου αγοράσεις σοκολάτα (την δέκατη για σήμερα) δεν θα σε αγαπάω».
Απάντηση: «Εγώ παιδί μου θα σε αγαπάω, αλλά σοκολάτα δεν θα σου πάρω. Δεν κάνει να τρως πολλές σοκολάτες, πάντως μπράβο σου που έχεις το θάρρος να επιμένεις».

– «Έχω πρόβλημα με τον τάδε, έλα να σου πω τι έκανε».
Απάντηση: «Καλύτερα να μην αρχίσουμε το κουτσομπολιό. Πάντως αν πράγματι έχεις πρόβλημα μαζί του συζήτησέ το με τον ίδιο και όχι με εμένα που δεν με αφορά. Πρώτα προσπάθησε να βοηθηθείς εσύ, λύνοντας το πρόβλημα σε συνεννόηση μαζί του και σε περίπτωση που δεν τα καταφέρεις, αν νομίζεις ότι μπορώ να σου προσφέρω πρακτική βοήθεια και αν το νομίζω και εγώ, τότε θα ακούσω αυτά τα πράγματα».

– «Που θα πας πάλι και θα με αφήσεις μόνη μου;».
Απάντηση: «Μητέρα σε αγαπάω και θα σου προσφέρω ότι μπορώ, αλλά μου ζητάς να παίξω έναν ρόλο που δεν μου ανήκει. Δεν είμαι ούτε σύζυγός σου, ούτε φίλη σου, αλλά το ενήλικο παιδί σου, ιδιότητα παντελώς διαφορετική. Ένα κομμάτι της ζωής μου δεν σε συμπεριλαμβάνει και σκέφτομαι να το ζήσω. Ένα άλλο κομμάτι όμως σε συμπεριλαμβάνει και χαίρομαι γι αυτό, αλλά δεν είναι τώρα η δική του ώρα. Μην κάνεις τον κόπο να με περιμένεις το βράδυ γιατί θα ξενυχτήσεις άσκοπα».

images (17)Όταν λέμε «απάντηση» στην ουσία σημαίνει: Ήρεμη απάντηση, κοφτή, συγκεκριμένη, χωρίς διάλογο. Χωρίς να αναστατωθούμε, με απόλυτη ηρεμία, κοινοποιούμε τις αποφάσεις μας και δεν εμπλεκόμαστε σε διαλόγους απαντώντας σε ερωτήσεις «παγίδα», που αποσκοπούν να μας χειραγωγήσουν οδηγώντας μας σε ψυχοφθόρες συζητήσεις. Αν εκνευριστούμε έχουμε χάσει το παιχνίδι, γιατί επηρεαστήκαμε και μπαίνουμε σε διαδικασίες άμυνας και δικαιολογιών. Ίσως δεν δίνουμε αυτό που μας ζητήθηκε, αλλά το μήνυμα που περνάμε είναι ότι είμαστε ευάλωτοι και ο καθένας μπορεί κατά βούληση να μας χαλάει την μέρα. Αυτό μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πίεσης και εκδίκησης.

Όταν κάποιος δεν μπορεί να αποσπάσει την πλήρη υποταγή μας, πολύ πιθανόν είναι να αρχίσει να ικανοποιεί το εγώ του εκνευρίζοντας μας και εξαναγκάζοντας μας να του δίνουμε λογαριασμό απολογούμενοι για πράγματα που δεν τον αφορούν, διότι αυτό του δίνει μια αίσθηση ισχύος επάνω μας.

Το φαινόμενο της γκρίνιας, που χαρακτηρίζει σχεδόν όλους τους γονείς εξυπηρετεί αυτόν τον διπλό στόχο. Να υποτάξει τα παιδιά στο διογκωμένο εγώ των γονιών, με το πρόσχημα ότι όλα γίνονται για το «καλό» τους και αν δεν το καταφέρει, τότε να προκαλέσει την αντίδραση του εγώ των παιδιών. Είναι και αυτό ένα αποτέλεσμα, όχι το αρχικώς σχεδιασθέν, αλλά τουλάχιστον δείχνει ότι αυτός που γκρινιάζει μπορεί να επηρεάσει το παιδί του, δηλαδή πως ακόμα έχει κάποια εξουσία επάνω του. Η γκρίνια είναι ένα όπλο που παραβιάζει τα συναισθηματικά όρια των άλλων. Υποκύπτουμε προκειμένου να απαλλαγούμε από την δυσάρεστη αυτή κατάσταση.

Κάνουμε λοιπόν την ανακοίνωσή μας και φεύγουμε, ή διακόπτουμε αυτή την συζήτηση ευγενικά. Αλλιώς αν εμπλακούμε σε διάλογο, σημαίνει ότι «τσιμπήσαμε» και ο επίδοξος εξουσιαστής της προσωπικής μας ζωής θα μας εξουθενώσει ενεργειακά, επειδή θα αρχίσουμε να αμυνόμαστε μαλώνοντας, ή να απολογούμαστε για προσωπικές μας αποφάσεις που δεν έχουμε κανένα λόγο να δικαιολογήσουμε στον οποιονδήποτε.

Ας αναλύσουμε το τελευταίο περιστατικό. Ο γιος ή η κόρη πρώτα έβαλαν τον εαυτό τους στην θέση του. Αποδέχθηκαν τον ρόλο τους ως ενήλικα παιδιά της μητέρας τους και συναισθηματικά και διανοητικά. Αυτό δημιουργεί κάποιο σαφές όριο, βάσει του οποίου ειπώθηκαν τα επόμενα λόγια. Υπάρχει προσωπική ζωή που δεν την απεμπολούμε για χάρη κάποιου οιδιπόδειου συμπλέγματος, ή έστω χάρη της ανίας της μητέρας μας, επειδή δεν φρόντισε να έχει την δική της προσωπική ζωή. Δεν θα γίνουμε ο σύζυγός της (που ενδεχομένως απουσιάζει σε κάποιο καφενείο – ή αν έχει πεθάνει δεν θα την «παντρευτούμε» εμείς). Έτσι ξεκαθαρίζουμε τα πράγματα. Η ζωή μας χωρίζεται σε δύο διακριτά μέρη, που το κάθε ένα έχει τα σαφή του όρια. Η ζωή μας με τους φίλους μας (που τους αγαπάμε) και η ζωή μας με την μητέρα μας (που την αγαπάμε και αυτή, πιθανώς βαθύτερα αλλά με διαφορετικό τρόπο). Σε κάθε μέρος αφιερώνουμε συγκεκριμένο χρόνο, πάντα κατά την δική μας εκτίμηση και όχι των άλλων. Τα πρόσωπα του ενός τμήματος δεν έχουν συνήθως καμία θέση στα γεγονότα του άλλου τμήματος, επειδή εμείς έτσι το θελήσαμε, μετά από δική μας λογική ή συναισθηματική αξιολόγηση των πραγμάτων και των αναγκών, και όχι επειδή κάποιος άλλος μας έδωσε την άδειά του.

Συνηθισμένο μέσο πίεσης είναι η υγεία. Μας απειλούν οι γονείς μας ότι θα τους «πεθάνουμε» αν ζήσουμε την ζωή μας, όπως συμβαίνει στο παράδειγμα που αναφέραμε. Μας «ρίχνουν το μπαλάκι», που σημαίνει ότι επιχειρούν να μας μεταβιβάσουν την ευθύνη για την υγεία τους ώστε να μας δημιουργήσουν ενοχές και φόβους, με σκοπό την εξουδετέρωση της θέλησής μας. Όταν όμως έχουμε να κάνουμε με ενήλικους ανθρώπους και αυτοεξυπηρετούμενους, τότε την ευθύνη την έχουν μόνο αυτοί. Δεν έχουν κανένα δικαίωμα σε τέτοιου είδους μεταβίβαση και εμείς καμία δουλειά να την αναλάβουμε. Άρα το «μπαλάκι» τους το γυρίζουμε πίσω, χωρίς δισταγμό και ενοχές.

Υπάρχει πάντοτε η περίπτωση όπως λέμε να «μασήσουμε», δηλαδή να δεχθούμε την ανάληψη αυτής της αφύσικης ευθύνης. Αυτό συμβαίνει γιατί η προσπάθειά τους συναντάει κάποια δική μας αδυναμία και εισχωρεί μέσω αυτής. Αν όμως έχουμε τακτοποιήσει τις διάφορες συναισθηματικές εκκρεμότητες με αυτούς αλλά και με τον εαυτό μας, τότε η απάντησή μας θα είναι σαφής και λυτρωτική. Λυτρωτική για μας, γιατί θα προστατεύσει τα όριά μας και θα εξασφαλίσει την ελευθερία μας, αλλά και γι αυτούς επειδή θα δουν ότι η τακτική αυτή δεν περνάει και θα έχουν έτσι την ευκαιρία να ασχοληθούν με κάτι πιο δημιουργικό στην ζωή τους, από το να εκβιάζουν και να εξουσιάζουν τα παιδιά τους.

Κάθε φορά που αισθανόμαστε να παραβιάζονται τα όριά που έχουμε θέσει για τον εαυτό μας, ή εμείς να παραβιάζουμε τα όρια των άλλων, αυτό γίνεται λόγω της ύπαρξης κάποιων αδυναμιών στην ψυχή μας, αλλά και στην ψυχή των άλλων. Μια αυτοανάλυση θα μας πείσει.

Δεν θα επεκταθώ σε περισσότερα παραδείγματα, ελπίζω να έχει γίνει αντιληπτή η ουσία του προβλήματος. Οι αδυναμίες μας, τα ελαττώματά μας, έμφυτα ή επίκτητα, η λάθος διαπαιδαγώγηση, η εξάρτησή μας από την γνώμη των άλλων, οι ψευτοενοχές και άλλα πολλά, προκαλούν υποχωρητικότητα, ή επιθετικότητα.

Τα όρια μετατοπίζονται αφύσικα και οι ρόλοι συγχέονται. Τι είμαι εγώ; Σύζυγος της μητέρας μου, υποχείριο της γυναίκας μου, ή φιλαράκι των παιδιών μου; Και τότε που είναι ο γιος της μητέρας μου, ο σύντροφος της γυναίκας μου και ποιος είναι ο πατέρας των παρατημένων παιδιών μου; Ποια είναι η προσωπική μου ζωή, ποιος αποφασίζει για την διατροφή των παιδιών μου, για το δικό μου ντύσιμο και ποιος κανονίζει τα αισθήματα και τις πεποιθήσεις μου; Έχει ο καθένας δικαίωμα να με αγγίζει παρά την θέλησή μου (αφορά κυρίως γυναίκες), ή να κάνει διάφορα σεξουαλικά σχόλια εις βάρος μου αν εγώ δεν θέλω να τα ακούσω; Μπορώ να λεω «όχι» για να προστατεύσω το σώμα μου και την ιδιωτική μου ζωή; Έχω δικαίωμα να θέλω και να πιστεύω διαφορετικά πράγματα από ότι οι άλλοι, ή μήπως φοβάμαι την απόρριψη και την επιθετική κριτική τους; Η προσωπικότητα έτσι θολώνει και αφομοιώνεται από τους άλλους, ή από την κοινωνία, γιατί δεν υπάρχουν σαφή όρια καθορισμένα από την δική μας θέληση και όχι από τους άλλους.

Αν όμως λειτουργήσουμε σύμφωνα με τα παραπάνω, δηλαδή θέτουμε όρια και έχουμε συγκεκριμένους ξεκάθαρους ρόλους, η ζωή μας θα υποστεί μια θαυμαστή μεταμόρφωση. Το «όχι» είναι μια μαγική λέξη και η συνετή χρήση του είναι ένδειξη της ικανότητάς μας να θέτουμε υγιή (αλλά όχι άκαμπτα) όρια στην ζωή μας. Θα επιλύσουμε με ευκολία τα περισσότερα προβλήματά μας, διασκεδάζοντας με το πώς είχαμε «πνιγεί σε μια κουταλιά νερό». Θα καθίσουμε στην δική μας «καρέκλα» και έτσι οι άλλοι αναγκαστικά θα καθίσουν στην δική τους. Είναι και θέμα ενεργειακό. Η ψυχική μας δύναμη θα αυξηθεί κατακόρυφα και η θέλησή μας θα αποκτήσει ασυνήθιστη ισχύ.

Όλα αυτά δεν είναι «προεκλογικές» εξαγγελίες. Είναι μια ζωντανή πραγματικότητα που περιμένει να την ζήσουμε. Ο λόγος που δεν το κάνουμε είναι γιατί, για τους όποιους λόγους, φοβόμαστε να μπούμε στην θέση μας. Ίσως η θέση μας δεν είναι και τόσο ένδοξη και δεν την θέλουμε, ίσως μας έπεισαν ότι αν γίνουμε ο εαυτός μας θα μας μισήσουν και θα μας απορρίψουν γιατί δεν θα είμαστε όπως είναι όλοι. Ίσως πάλι ποτέ δεν διδαχθήκαμε πώς να είμαστε ο εαυτός μας και να προστατεύουμε την ελευθερία μας.

Αν μπούμε στην θέση μας το επίπεδο της συνειδητότητας αυξάνει, εμφανίζονται νέες υποχρεώσεις, νέες ευθύνες, αλλά και οι αντίστοιχες ικανότητες και η αντίστοιχη εσωτερική γαλήνη. Πολλές συνθήκες της ζωής μας, εσωτερικές ή εξωτερικές θα αλλάξουν (αυτό ίσως μας τρομάζει και ενδέχεται να υπαναχωρήσουμε, προτιμώντας τα παλιά αλλά γνωστά βάσανα). Η ζωή μας, το περιβάλλον μας και οι σχέσεις μας, θα αναδιαταχθούν με έναν λυτρωτικό τρόπο.

Επαναλαμβάνω τον χρυσό κανόνα. Το έλλογο «όχι» είναι η μαγική συνταγή. Ας μην ξεχνούμε επίσης ότι όρια δεν σημαίνει απομόνωση και άμυνα, αλλά δυνατότητα σωστής επικοινωνίας και «ανοίγματος», γιατί αισθανόμαστε ότι δεν κινδυνεύουμε από τους άλλους. Τα όρια προστατεύουν την ελευθερία μας και την ελευθερία των άλλων. Αυτή η απαλλαγή μας από τον φόβο (που προέρχεται από την έλλειψη ορίων) μάς παρέχει την ευχέρεια της δημιουργικής επικοινωνίας. Δεν φοβόμαστε τους άλλους άρα μπορούμε να έρθουμε σε επαφή μαζί τους. Δεν θα αλλοτριωθούμε. Ούτε θα αλλάξουμε παρά την θέλησή μας.

Πηγή: http://www.innerwork.gr

Link: http://www.innerwork.gr/oria.htm

Συναισθηματική Νοημοσύνη EQ: Η «εξυπνάδα» μόνο δεν αρκεί (Ι)

Συναισθηματική-ΝοημοσύνηΌταν πρόκειται για την ευτυχία και την επιτυχία στη ζωή, η Συναισθηματική Νοημοσύνη (ΣΝ) έχει  την ίδια σημασία, όπως και ο Δείκτης Νοημοσύνης (IQ). Η ΣΝ μας βοηθάει να χτίσουμε πιο δυνατές σχέσεις, να πετύχουμε στην εργασία μας και να εκπληρώσουμε τους προσωπικούς και επαγγελματικούς μας στόχους.

Τι είναι η Συναισθηματική Νοημοσύνη;

Είναι η ικανότητα να αναγνωρίζουμε, να χρησιμοποιούμε, να καταλαβαίνουμε και να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας με θετικούς τρόπους για να μειώνουμε το στρες, να επικοινωνούμε αποτελεσματικά, να συμπάσχουμε με τους άλλους, να ξεπερνάμε τα εμπόδια και να διευθετούμε τις συγκρούσεις. Η ΣΝ επηρεάζει πολλές διαφορετικές πλευρές της καθημερινής μας ζωής, όπως τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε και αλληλεπιδρούμε με τους άλλους.

Εάν έχουμε υψηλή ΣΝ είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε τόσο τη δική μας συναισθηματική μας κατάσταση, όσο και των άλλων. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την αντίληψη των συναισθημάτων για να σχετιστούμε καλύτερα με τους άλλους, να διαμορφώσουμε πιο υγιείς σχέσεις, να φτάσουμε σε μεγαλύτερες επιτυχίες στη δουλειά και να έχουμε μια πιο ικανοποιητική ζωή.

Η ΣΝ αποτελείται από τέσσερα γνωρίσματα:

  • Αυτογνωσία: η αναγνώριση των συναισθημάτων μας και το πώς αυτά επηρεάζουν τις σκέψεις και τη συμπεριφορά μας, η επίγνωση των δυνατών κι αδύνατων σημείων μας και η πίστη στον εαυτό μας.
  • Αυτοδιαχείριση: ο έλεγχος παρορμητικών συναισθημάτων και συμπεριφορών, η διαχείριση των συναισθημάτων με υγιείς τρόπους, η ανάληψη πρωτοβουλιών, η συνέπεια προς τις δεσμεύσεις και η προσαρμογή στις αλλαγές των συνθηκών.
  • Κοινωνική Ευαισθητοποίηση: η κατανόηση των συναισθημάτων, των αναγκών και των ανησυχιών των άλλων ανθρώπων, η αναγνώριση των συναισθηματικών σημαδιών, η άνεση με τους άλλους, η αναγνώριση της ισχύος της δυναμικής μιας ομάδας ή οργάνωσης.
  • Διαχείριση σχέσεων: η γνώση για την ανάπτυξη και διατήρηση καλών σχέσεων, η ξεκάθαρη επικοινωνία, η καλή συνεργασία σε μια ομάδα και η διαχείριση των συγκρούσεων.

Γιατί είναι τόσο σημαντική η Συναισθηματική Νοημοσύνη;

Οι πιο έξυπνοι άνθρωποι δεν είναι και οι πιο πετυχημένοι, ούτε οι πιο ικανοποιημένοι απ’ τη ζωή τους. Πιθανώς, γνωρίζετε κι εσείς ανθρώπους ιδιαίτερα έξυπνους, που ενδεχομένως όμως να είναι κοινωνικά αδέξιοι, αποτυχημένοι στη δουλειά τους ή στις προσωπικές τους σχέσεις. Ο δείκτης νοημοσύνης δεν είναι από μόνος του αρκετός για να πετύχει κάποιος στη ζωή του. Φυσικά και βοηθάει στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο, όμως η ΣΝ είναι αυτή, που θα τον βοηθήσει να διαχειριστεί το στρες και τα συναισθήματά του όταν για παράδειγμα έρθει αντιμέτωπος με τις τελικές εξετάσεις.

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη επηρεάζει:

  • την επίδοση στη δουλειά: Η ΣΝ μπορεί να μας βοηθήσει να διαχειριστούμε τις κοινωνικά πολύπλοκες καταστάσεις στην εργασία μας, να μας ωθήσει να κινητοποιήσουμε άλλους και να υπερέχουμε στη δουλειά μας. Μάλιστα, πολλές εταιρείες μεγάλου βεληνεκούς, όταν πρόκειται να εξετάσουν υποψήφιους εργαζόμενους τους χορηγούν τεστ συναισθηματικής νοημοσύνης πριν την πρόσληψη.
  • τη σωματική υγεία: Η αδυναμία μας να διαχειριστούμε το στρες μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας. Το μη ελεγχόμενο στρες αυξάνει την πίεση του αίματος, καταβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού, συμβάλλει στην υπογονιμότητα κι επιταχύνει τη διαδικασία γήρανσης. Το πρώτο βήμα για να βελτιώσουμε τη ΣΝ είναι να μάθουμε πώς να μετριάζουμε το στρες.
  • την ψυχική υγεία: Το ανεξέλεγκτο στρες επιδρά ακόμη και στην ψυχική υγεία κάνοντας μας ευάλωτους στο άγχος και την κατάθλιψη. Αν δεν μπορούμε να καταλάβουμε και να διαχειριστούμε τα συναισθήματά μας, θα είμαστε επιρρεπείς στις εναλλαγές της διάθεσης, ενώ η ανικανότητα να διαμορφώσουμε δυνατές σχέσεις μπορεί να οδηγήσει σ’ ένα αίσθημα μοναξιάς και απομόνωσης.
  • τις σχέσεις μας: Κατανοώντας τα συναισθήματά μας και πώς να τα ελέγχουμε, είμαστε πιο ικανοί να εκφράζουμε το πώς νιώθουμε και να καταλαβαίνουμε πώς αισθάνονται οι άλλοι. Αυτό μας επιτρέπει να επικοινωνούμε αποτελεσματικότερα και να δημιουργούμε στενότερες και δυνατότερες σχέσεις, τόσο στη δουλειά, όσο και στην προσωπική μας ζωή.

Πώς να κάνετε την επικοινωνία σας πιο αποτελεσματική (ΙV)

emotional-intelligence 4) Συναισθηματική επίγνωση: Τα συναισθήματα παίζουν σημαντικό ρόλο στον τρόπο επικοινωνίας στο σπίτι και στη δουλειά. Ο τρόπος που νιώθετε σας προτρέπει να επικοινωνείτε και να παίρνετε αποφάσεις. Εάν δεν είστε σε επαφή με τα συναισθήματά σας και δεν καταλαβαίνετε πώς νιώθετε ή γιατί νιώθετε μ’ ένα συγκεκριμένο τρόπο, θα είναι δύσκολο να επικοινωνήσετε τα συναισθήματα και τις ανάγκες σας στους άλλους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση, παρεξηγήσεις και διαμάχη. Αν δεν πείτε τι ακριβώς σας ενοχλεί, μπορεί να εμπλακείτε σε ασήμαντες διαφωνίες, αντί για παράδειγμα να μιλήσετε με το/η σύντροφό σας για το πώς πρέπει να είναι κρεμασμένες οι πετσέτες ή με το/η συνεργάτη σας για το ποιανού σειρά είναι να εφοδιάσει το φωτοτυπικό.

Η συναισθηματική επίγνωση σας παρέχει τα εργαλεία, που χρειάζεστε για να κατανοήσετε τόσο τον εαυτό σας, όσο και τους άλλους, καθώς και τα πραγματικά μηνύματα, που σας μεταδίδουν. Παρόλο που η αναγνώριση των δικών σας συναισθημάτων μπορεί να φαίνεται απλή, πολλοί άνθρωποι αγνοούν ή προσπαθούν να κατευνάσουν δυνατά συναισθήματα, όπως ο θυμός, η λύπη και ο φόβος. Αλλά η ικανότητά σας να επικοινωνείτε εξαρτάται απ’ την επαφή σας μ’ αυτά τα συναισθήματα. Αν φοβάστε τα έντονα συναισθήματα ή αν επιμένετε να επικοινωνείτε στα πλαίσια της λογικής, θα επηρεαστεί η ικανότητά σας να κατανοείτε πλήρως τους άλλους, να λύνετε τα προβλήματα με δημιουργικό τρόπο, να επιλύετε διαφωνίες ή να δημιουργήσετε μια σχέση στοργής με κάποιον.

Η συναισθηματική επίγνωση, η συνειδητοποίηση των συναισθηματικών εμπειριών κάθε στιγμή και η ικανότητα να διαχειρίζεστε τα συναισθήματά σας κατάλληλα είναι η βάση για την αποτελεσματική επικοινωνία.

Η συναισθηματική επίγνωση σας βοηθά:

– να καταλαβαίνετε και να συμπάσχετε με ό,τι πραγματικά ενοχλεί τους άλλους

– να καταλαβαίνετε τον εαυτό σας, συμπεριλαμβανομένων τι ενοχλεί εσάς και τι πραγματικά θέλετε

– να προσπαθείτε να καταλαβαίνετε και να συμπάσχετε με το άτομο, που αλληλεπιδράτε, ακόμη κι αν δε σας αρέσει το άτομο ή το μήνυμά του

– να επικοινωνήσετε ξεκάθαρα και αποτελεσματικά, ακόμη κι αν μεταδίδονται αρνητικά μηνύματα

– να χτίζετε δυνατές, ικανοποιητικές σχέσης εμπιστοσύνης, να σκέφτεστε δημιουργικά, να λύνετε προβλήματα και να επιλύετε διαφωνίες.

Η αποτελεσματική επικοινωνία απαιτεί τόσο τη σκέψη, όσο και το συναίσθημα: Όταν η συναισθηματική επίγνωση είναι έντονα αναπτυγμένη, ξέρετε τι νιώθετε χωρίς να χρειάζεται να το σκεφτείτε- και είστε σε θέση να χρησιμοποιήσετε αυτές τις συναισθηματικές ενδείξεις για να καταλάβετε τι επικοινωνεί πραγματικά κάποιος σ’ εσάς και να ενεργήσετε κατάλληλα. Ο σκοπός της αποτελεσματικής επικοινωνίας είναι να βρει μια υγιή ισορροπία ανάμεσα στη σκέψη και στα συναισθήματά σας.

  • Η συναισθηματική επίγνωση είναι μια δεξιότητα, που με υπομονή και εξάσκηση, μπορεί να αποκτηθεί σ’ οποιαδήποτε στιγμή της ζωής. Μπορείτε να αναπτύξετε τη συναισθηματική επίγνωση μαθαίνοντας πώς να έρχεστε σε επαφή με δύσκολα συναισθήματα και να τα διαχειρίζεστε. Όταν ξέρετε πώς να το κάνετε αυτό, μπορείτε να έχετε υπό έλεγχο τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά σας, ακόμη και σε πολύ προκλητικές καταστάσεις επικοινωνώντας με ξεκάθαρο και αποτελεσματικό τρόπο.

Πώς να κάνετε την επικοινωνία σας πιο αποτελεσματική (ΙΙΙ)

developer_stress 3) Διαχείριση του στρες: Το στρες σε μικρές δόσεις μπορεί να σας βοηθήσει να αποδώσετε κάτω από πίεση. Ωστόσο, όταν το στρες σταθεροποιείται και σας κατακλύζει μπορεί να παρεμποδίσει την αποτελεσματική επικοινωνία με το να διαταράσσει την ικανότητά σας να σκέφτεστε καθαρά και δημιουργικά και να αντιδράτε κατάλληλα. Όταν έχετε στρες, είναι πιο πιθανό να παρεξηγήσετε τους άλλους, να στείλετε μπερδεμένα ή απωθητικά μη λεκτικά μηνύματα και να συμπεριφερθείτε λανθασμένα και σπασμωδικά.

Πόσες φορές έχετε νιώσει στρεσαρισμένος/η κατά τη διάρκεια μιας διαφωνίας με το/η σύντροφό, τα παιδιά, το αφεντικό, τους φίλους ή τους συνεργάτες σας και μετά κάνατε ή είπατε κάτι που αργότερα μετανιώσατε; Αν μπορείτε να απαλλαγείτε γρήγορα από το στρες και να ηρεμήσετε, όχι μόνο δε θα αποφύγετε να μετανιώσετε για πράγματα τέτοιου είδους, αντιθέτως σε πολλές περιπτώσεις θα βοηθήσει να ηρεμήσει και ο συνομιλητής σας. Μόνο όταν ηρεμήσετε και χαλαρώσετε θα ξέρετε πώς πρέπει να διαχειριστείτε την κάθε κατάσταση.

Άμεση ανακούφιση απ’ το στρες για αποτελεσματική επικοινωνία

Όταν το στρες εμφανίζεται, δεν μπορείτε πάντα να το μετριάσετε, παίρνοντας το χρόνο σας για να σκεφτείτε ή να πάτε μια βόλτα, ειδικά όταν βρίσκεστε στο μέσο μιας συνάντησης με το αφεντικό σας ή σε μια διαφωνία με το/τη σύντροφο σας. Μαθαίνοντας όμως να απαλλάσσεστε από το στρες εκείνη τη στιγμή, μπορείτε να αντιμετωπίσετε με ασφάλεια κάθε δυνατό συναίσθημα, που βιώνετε, να το ρυθμίσετε και να συμπεριφερθείτε κατάλληλα. Όταν ξέρετε πώς να διατηρείτε μια κατάσταση χαλαρή, ακόμη κι αν συμβεί κάτι, που ενδεχομένως σας αναστατώσει, είστε σε θέση να παραμείνετε συναισθηματικά διαθέσιμος .

Αντιμετώπιση του στρες στην επικοινωνία

  • Αναγνωρίστε πότε αρχίζετε να στρεσάρεστε. Το σώμα σας θα σας το δείξει. Νιώθετε τους μύες ή το στομάχι σας να σφίγγονται ή να πονάνε; Τα χέρια σας σφιγμένα; Η αναπνοή σας είναι πιο αργή; «Ξεχνάτε» να αναπνεύσετε;
  • Πάρτε λίγο χρόνο να ηρεμήσετε, προτού αποφασίσετε να συνεχίσετε τη συζήτηση ή να την αναβάλετε.
  • Επαναφέρετε τις αισθήσεις σας στον κανονικό τους ρυθμό και διαχειριστείτε γρήγορα το στρες. Πάρτε μερικές βαθιές ανάσες, σφίξτε και χαλαρώστε τους μύες ή ανακαλέστε στη μνήμη σας μια καθησυχαστική, πλούσια αισθητηριακά εικόνα. Ο καλύτερος τρόπος για γρήγορη και αξιόπιστη ανακούφιση από το στρες είναι διαμέσου των αισθήσεων: όραση, ήχος, αφή, γεύση και  οσμή. Ο κάθε άνθρωπος όμως αντιδρά διαφορετικά στις αισθητηριακές πληροφορίες, γι’ αυτό χρειάζεται να βρείτε τι σας καθησυχάζει.
  • Αναζητήστε το «αστείο» της υπόθεσης. Όταν χρησιμοποιείτε το χιούμορ κατάλληλα είναι ένας σπουδαίος τρόπος να ανακουφιστείτε από το στρες. Όταν εσείς ή οι συνομιλητές σας παίρνετε τα πράγματα πολύ σοβαρά, βρείτε έναν τρόπο να «ελαφρύνετε» το κλίμα με το να μοιραστείτε ένα αστείο ή μια διασκεδαστική ιστορία.
  • Να είστε πρόθυμοι να συμβιβαστείτε. Μερικές φορές, αν και οι δύο πλευρές υποχωρήσετε λίγο, θα μπορέσετε να βρείτε τη χρυσή τομή, που θα μειώσει τα επίπεδα του στρες και στους δύο. Αν διαπιστώσετε ότι το άλλο άτομο νοιάζεται πολύ περισσότερο για κάτι συγκριτικά με εσάς, ο συμβιβασμός μπορεί να είναι ευκολότερος για εσάς και μια καλή κίνηση για το μέλλον της σχέσης σας.
  • Συμφωνήστε να διαφωνήσετε, εάν είναι απαραίτητο και αποστασιοποιηθείτε για λίγο απ’την κατάσταση, ώστε να ηρεμήσετε και οι δύο. Κάντε ένα σύντομο διάλειμμα. Πάτε μια βόλτα έξω αν είναι δυνατόν ή καθίστε να σκεφτείτε για λίγο. Η σωματική κίνηση ή ένα ήσυχο μέρος για να επαναφέρετε τη συναισθηματική σας ισορροπία μπορεί να μειώσουν γρήγορα το στρες.

Πώς να κάνετε την επικοινωνία σας πιο αποτελεσματική (ΙΙ)

5cSA2rWHgurydM88NWA_Cjl72eJkfbmt4t8yenImKBVaiQDB_Rd1H6kmuBWtceBJ2) Μη λεκτική επικοινωνία: Όταν μιλάμε για πράγματα που μας ενδιαφέρουν, χρησιμοποιούμε συνήθως και μη λεκτικές κινήσεις. Η σιωπηλή επικοινωνία ή η γλώσσα του σώματος περιλαμβάνουν εκφράσεις του προσώπου, κινήσεις του σώματος, χειρονομίες, βλεμματική επαφή, τη στάση μας, τον τόνο της φωνής, ακόμη και τη μυϊκή ένταση, αλλά και την αναπνοή. Ο τρόπος που κοιτάτε, ακούτε, κινήστε και αντιδράτε στο άλλο άτομο φανερώνει πολλά περισσότερα για το πώς αισθάνεστε από όσα μπορούν να δείξουν μόνες τους οι λέξεις.

Η ανάπτυξη της ικανότητας να καταλαβαίνετε και να χρησιμοποιείτε τη μη λεκτική επικοινωνία μπορεί να σας βοηθήσει να συνδέεστε με τους άλλους, να εκφράζετε ακριβώς αυτό, που θέλετε να πείτε, να διαχειρίζεστε δύσκολες καταστάσεις και να χτίζετε καλύτερες σχέσεις στο σπίτι και τη δουλειά.

– Μπορείτε να βελτιώσετε την επικοινωνία υιοθετώντας μια «ανοιχτή» γλώσσα του σώματος- τα χέρια δεν είναι σταυρωμένα, κάθεστε στην άκρη της θέσης, διατηρείτε τη βλεμματική επαφή με το άτομο, που μιλάτε.

– Μπορείτε ακόμη να χρησιμοποιήσετε τη γλώσσα του σώματος για να δώσετε έμφαση ή να βελτιώσετε το λεκτικό σας μήνυμα- για παράδειγμα χαϊδεύοντας ένα φίλο στην πλάτη ενώ τον συγχαίρετε για την επιτυχία του, ή χτυπώντας τα χέρια σας σε γροθιές για να τονίσετε το μήνυμά σας.

Τρόποι βελτίωσης της ερμηνείας της μη λεκτικής επικοινωνίας

  • Εξασκηθείτε παρατηρώντας ανθρώπους σε δημόσιους χώρους, όπως σ’ ένα εμπορικό κέντρο, στο λεωφορείο, στο τραίνο, στην καφετέρια, στο εστιατόριο ή βλέποντας ακόμη και μια τηλεοπτική εκπομπή απενεργοποιώντας τον ήχο. Αυτό μπορεί να σας διδάξει πώς να εκλαμβάνετε και να χρησιμοποιείτε καλύτερα τα μη λεκτικά σημάδια, όταν συζητάτε με τους άλλους. Παρατηρήστε πώς οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Προσπαθήστε να μαντέψετε τι είδους σχέση έχουν, για τι πράγμα μιλάνε σχετικά και πώς αισθάνεται ο καθένας από αυτούς για όσα λέγονται.
  • Αναγνωρίστε τις ατομικές διαφορές. Άνθρωποι από διαφορετικές χώρες και πολιτισμούς τείνουν να χρησιμοποιούν διαφορετικές χειρονομίες. Είναι σημαντικό λοιπόν να λάβετε υπόψη την ηλικία, τον πολιτισμό,τη θρησκεία, το φύλο και τη συναισθηματική κατάσταση, όταν ερμηνεύετε τη γλώσσα του σώματος. Για παράδειγμα, ένας Αμερικανός έφηβος, μια πενθούσα χήρα κι ένας Ασιάτης επιχειρηματίας είναι πιθανό να χρησιμοποιούν με διαφορετικό τρόπο τα μη λεκτικά σημάδια.
  • Εκλάβετε τα μη λεκτικά σημάδια ως μια ομάδα. Μη δίνετε τόση σημασία σε μια μόνο χειρονομία ή μη λεκτική ένδειξη. Σκεφτείτε συνολικά τα μη λεκτικά σημάδια, που λαμβάνετε, από τη βλεμματική επαφή, τον τόνο της φωνής μέχρι τη στάση του σώματος. Ο καθένας μπορεί για παράδειγμα να αφήσει τη βλεμματική επαφή να ξεφύγει, ή μπορεί να σταυρώσει τα χέρια του, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει απαραίτητα κάτι. Σκεφτείτε τα σημάδια σαν μια ολότητα για να μπορέσετε να τα ερμηνεύσετε καλύτερα.

Τρόποι βελτίωσης της μετάδοσης της μη λεκτικής επικοινωνίας

  • Χρησιμοποιήστε μη λεκτικά σημάδια, που να ταιριάζουν με τα λεγόμενά σας. Η μη λεκτική επικοινωνία θα πρέπει να ενισχύει αυτό που λέγεται και όχι να έρχεται σε αντίθεση  μ’ αυτό. Αν λέτε κάτι, αλλά η γλώσσα του σώματος λέει κάτι άλλο, ο συνομιλητής σας πιθανόν να νιώσει ότι δε λέτε αλήθεια. Π.χ. δεν μπορείτε να λέτε «ναι» και να γνέφετε το κεφάλι αρνητικά.
  • Προσαρμόστε τα μη λεκτικά σημάδια βάσει του περιεχομένου. Ο τόνος της φωνής σας, για παράδειγμα, θα πρέπει να είναι διαφορετικός όταν απευθύνεστε σ’ ένα παιδί απ’ότι σε μια ομάδα ενηλίκων. Ομοίως, θα πρέπει να λάβετε υπόψη τη συναισθηματική κατάσταση και το πολιτισμικό υπόβαθρο του ατόμου με το οποίο συνομιλείτε.
  • Χρησιμοποιήστε τη γλώσσα του σώματος για να μεταδώσετε θετικά συναισθήματα, ακόμη κι αν δεν τα βιώνετε εκείνη τη στιγμή. Π.χ. αν είστε νευρικός για μια κατάσταση- συνέντευξη για δουλειά, μια σημαντική παρουσίαση ή το πρώτο ραντεβού- μπορείτε να χρησιμοποιήσετε με θετικό τρόπο τη γλώσσα του σώματος για να δείξετε αυτοπεποίθηση, ακόμη κι αν δε νιώθετε έτσι. Αντί να μπείτε διστακτικά σ’ ένα δωμάτιο με σκυμμένο το κεφάλι, το βλέμμα απεστραμμένο και να «χωθείτε» σε μια καρέκλα, προσπαθήστε να σταθείτε ευθυτενώς, χωρίς να καμπουριάζετε, χαμογελώντας, διατηρώντας τη βλεμματική επαφή και δίνοντας μια σταθερή χειραψία. Θα σας κάνει να νιώσετε μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και θα σας βοηθήσει να διευκολύνετε και το άλλο άτομο.

Πώς να κάνετε την επικοινωνία σας πιο αποτελεσματική (Ι)

MontageCommunicationΗ αποτελεσματική επικοινωνία μας βοηθά να καταλάβουμε καλύτερα ένα άτομο ή μια κατάσταση και μας επιτρέπει να επιλύσουμε διαφορές, να αναπτύξουμε εμπιστοσύνη και σεβασμό και να δημιουργήσουμε ένα κλίμα, όπου δημιουργικές ιδέες, λύσεις προβλημάτων, η στοργή και το νοιάξιμο μπορούν να καλλιεργηθούν. Όσο απλή κι αν φαίνεται η επικοινωνία, τα περισσότερα που θέλουμε να πούμε- και που οι άλλοι προσπαθούν να μας πουν- μπορεί να παρεξηγηθούν και να προκληθεί διαμάχη στις προσωπικές και επαγγελματικές μας σχέσεις.

Τι είναι η αποτελεσματική επικοινωνία;

Στην εποχή της πληροφορίας πρέπει να στείλουμε, να λάβουμε και να επεξεργαστούμε ένα τεράστιο αριθμό μηνυμάτων καθημερινά. Όμως η αποτελεσματική επικοινωνία είναι κάτι περισσότερο από απλή ανταλλαγή πληροφοριών. Περιλαμβάνει επιπλέον την κατανόηση των συναισθημάτων πίσω από την πληροφορία. Η αποτελεσματική επικοινωνία μπορεί να βελτιώσει τις σχέσεις στο σπίτι, στη δουλειά και στις κοινωνικές καταστάσεις και να βελτιώσει τη συνεργασία, την ικανότητα λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβλημάτων. Σας επιτρέπει ακόμη να μοιράζεστε αρνητικά ή δύσκολα μηνύματα χωρίς να προκαλείτε συγκρούσεις ή να καταστρέφετε την εμπιστοσύνη. Η αποτελεσματική επικοινωνία συνδυάζει ένα σύνολο δεξιοτήτων, όπως τη μη λεκτική επικοινωνία, την ενεργητική ακρόαση, την άμεση διαχείριση του στρες και την επίγνωση των συναισθημάτων τόσο των δικών μας, όσο και των άλλων.

Αν και η αποτελεσματική επικοινωνία είναι μια δεξιότητα, που μαθαίνεται, είναι περισσότερο αποτελεσματική όταν συμβαίνει αυθόρμητα, παρά τυποποιημένα. Για παράδειγμα, ένας λόγος που διαβάζεται μέσα από χαρτιά σπάνια έχει την ίδια επίδραση με ένα λόγο που εκφωνείται (ή τουλάχιστον φαίνεται να εκφωνείται) αυθόρμητα. Φυσικά απαιτούνται χρόνος και προσπάθεια, προκειμένου να αναπτύξει κανείς αυτές τις δεξιότητες. Όσο περισσότερη προσπάθεια καταβάλλει και εξάσκηση κάνει κάποιος, τόσο πιο ενστικτώδεις και αυθόρμητες θα γίνουν οι επικοινωνιακές του δεξιότητες.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

 cartoon ear1) Ακρόαση: Το να ακούτε είναι από τις πιο σημαντικές πλευρές της αποτελεσματικής επικοινωνίας. Η ενεργητική ακρόαση δεν προϋποθέτει μόνο την κατανόηση των λέξεων ή των πληροφοριών, αλλά και την κατανόηση του πώς ο ομιλητής νιώθει για αυτά τα οποία λέει.

Η ενεργητική ακρόαση μπορεί να:

– κάνει τον ομιλητή να νιώσει ότι ακούγεται και γίνεται κατανοητός, βοηθώντας ενδεχομένως να αναπτυχθεί μια πιο δυνατή, βαθύτερη σχέση ανάμεσα στους συνομιλητές.

– δημιουργήσει ένα κλίμα, όπου ο καθένας μπορεί να νιώσει ασφάλεια, να εκφράσει τις ιδέες, τις απόψεις, τα συναισθήματα ή τα σχέδιά του και να επιλύσουν το πρόβλημα με δημιουργικό τρόπο.

-εξοικονομήσει χρόνο βοηθώντας να διευκρινίσετε πληροφορίες, αποφεύγοντας διενέξεις και παρεξηγήσεις.

– απαλλάξει από αρνητικά συναισθήματα. Όταν τα συναισθήματα είναι έντονα, αν ο ομιλητής νιώσει ότι ακούγεται πραγματικά, μπορεί να ηρεμήσει, να απαλλαγεί από δυσάρεστα συναισθήματα και να ξεκινήσει η βαθύτερη κατανόηση και επίλυση του προβλήματος.

Τρόποι ενεργητικής ακρόασης

Αν ο στόχος σας είναι να γίνετε πλήρως κατανοητός/η στο άλλο άτομο, η ενεργητική ακρόαση θα έρχεται συχνά με φυσικό τρόπο. Αν όχι, τότε μπορείτε να έχετε υπόψη σας τα ακόλουθα. Όσο πιο πολύ εξασκείστε, τόσο πιο ικανοποιητικές και ανταποδοτικές αλληλεπιδράσεις θα έχετε με τους άλλους.

  1. Επικεντρωθείτε πλήρως στον ομιλητή, στη γλώσσα του σώματος του και σε άλλα μη λεκτικά σημάδια. Αν ονειροπολείτε, τσεκάρετε τα μηνύματά σας ή ζωγραφίζετε κάτι αφηρημένα, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα χάσετε τα μη λεκτικά σημάδια της συζήτησης. Αν σας είναι δύσκολο να συγκεντρωθείτε, προσπαθήστε να επαναλάβετε τα λόγια του ομιλητή στο μυαλό σας- θα ενισχύσει το μήνυμά του και θα σας βοηθήσει να παραμείνετε συγκεντρωμένοι.
  2. Αποφύγετε να διακόπτετε και να πηγαίνετε την κουβέντα σε ό,τι σας αφορά, λέγοντας για παράδειγμα «Αν θεωρείς ότι αυτό είναι κακό, άσε να σου πω τι μου συνέβη». Το να ακούς δεν είναι το ίδιο με το να περιμένεις τη σειρά σου να μιλήσεις. Δεν μπορείς να συγκεντρωθείς στο τι λέει κάποιος, αν σχεδιάζεις τι θα απαντήσεις. Ο ομιλητής πιθανόν να «διαβάσει» τις εκφράσεις του προσώπου σας και να καταλάβει πως σκέφτεστε κάτι άλλο.
  3. Αποφύγετε να γίνετε επικριτικοί. Προκειμένου να επικοινωνήσετε αποτελεσματικά με κάποιον δε χρειάζεται να συμφωνείτε με τις ιδέες, τις αξίες ή τις απόψεις του. Ωστόσο, χρειάζεται να βάλετε στην άκρη την κριτική σας, προκειμένου να καταλάβετε πλήρως τον άλλο. Η πιο δύσκολη επικοινωνία, αν γίνει με επιτυχία, μπορεί να οδηγήσει στην πιο απίθανη και βαθιά σύνδεση με κάποιον.
  4. Δείξτε το ενδιαφέρον σας σ’ αυτά που σας λέει. Γνέψτε περιστασιακά και σιγουρευτείτε ότι η στάση σας είναι ανοιχτή και φιλόξενη. Ενθαρρύνετε τον ομιλητή να συνεχίσει με μικρά λεκτικά σχόλια, όπως «ναι», «χμμμ», «α-χα» κτλ.