Archive | Νοέμβριος 2014

ΠΑΓΙΔΕΣ ΖΩΗΣ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ (Ι)

 

 

 

 

 

Μήπως μπλέκετε σε σχέσεις χωρίς κατανόηση; Φοβάστε να δείξετε τον πραγματικό εαυτό σας, μήπως και σας απορρίψουν; Βάζετε τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές σας; Μήπως αισθάνεστε ότι πρέπει, με κάθε κόστος, να αγωνίζεστε για το καλύτερο, κι αυτό αποδεικνύεται συνεχώς λιγότερο καλό;

Οι έντεκα πιο συνηθισμένες «παγίδες ζωής», οι στερεότυποι εκείνοι τρόποι με τους οποίους ανακυκλώνουμε τα σενάρια της ζωής μας και εξαιτίας των οποίων βιώνουμε μια συνεχή δυσφορία ή δυσλειτουργούμε σε διαπροσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο,  αποτέλεσαν το αντικείμενο μελέτης των ψυχολόγων Jefrey Young και Janet Klosko, οι οποίοι εισήγαγαν την έννοια των σχημάτων και τη Θεραπεία Σχημάτων.

Τι είναι μια παγίδα;

Οι παγίδες (ή αλλιώς σχήματα) αναπτύσσονται κατά τον Young ως αποτέλεσμα τοξικών εμπειριών της παιδικής μας ηλικίας. Ένα σχήμα είναι δηλαδή:

– ένα ευρύ, διάχυτο πρόβλημα ή μοτίβο

– αποτελούμενο από μνήμες, συναισθήματα, σκέψεις και σωματικές αισθήσεις

– που αφορά τον εαυτό και τις σχέσεις με τους άλλους

– που δημιουργήθηκε στην παιδική ηλικία ή στην εφηβεία

– που αναπτύχθηκε σε όλη τη διάρκεια της ζωής και

– που είναι δυσλειτουργικό σε σημαντικό βαθμό.

Οι δυσλειτουργικές συμπεριφορές αναπτύσσονται ως απάντηση στις παγίδες.

 Η ειρωνεία της επανάληψης

Στην ενήλικη ζωή οι παγίδες διεγείρονται από γεγονότα, τα οποία αντιλαμβανόμαστε (ασυνείδητα) ως παρόμοια με τις τραυματικές εμπειρίες της παιδικής μας ηλικίας. Όταν κάποια από τις παγίδες ενεργοποιηθεί, βιώνουμε ένα ισχυρό αρνητικό συναίσθημα, όπως: θλίψη, ντροπή, φόβο ή οργή.

Οι παγίδες παλεύουν να επιβιώσουν, ως αποτέλεσμα της ανθρώπινης ανάγκης για συνέπεια. Αν και η παγίδα προκαλεί πόνο, είναι άνετη και οικεία. Έχει «σωστή» αίσθηση. Οι άνθρωποι νιώθουν να ελκύονται από γεγονότα που ενεργοποιούν τις παγίδες τους. Παραδόξως, τους  οδηγούν άθελά τους να αναπαράγουν στην ενήλικη ζωή τους τις συνθήκες της παιδικής ηλικίας, που ήταν τόσο βλαπτικές γι’ αυτούς.

Η δυσλειτουργική φύση των παγίδων συνήθως γίνεται εξαιρετικά εμφανής αργότερα στη ζωή, όταν οι άνθρωποι συνεχίζουν να διαιωνίζουν τις παγίδες τους στις αλληλεπιδράσεις τους με τους άλλους ανθρώπους, έστω και αν οι αντιλήψεις τους δεν είναι πια ακριβείς.

 Πώς αναπτύσσονται οι παγίδες;

Η κληρονομικότητα, η έμφυτη ιδιοσυγκρασία και το περιβάλλον, τα πρώιμα τραυματικά γεγονότα αλληλεπιδρούν. Ως αποτέλεσμα αυτής της αλληλεπίδρασης προκύπτουν οι παγίδες.

Πρώιμες εμπειρίες: οι τοξικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας είναι η πρωταρχική πηγή των παγίδων. Οι παγίδες, που αναπτύσσονται νωρίτερα και ισχυρότερα ανακύπτουν συνήθως μέσα από την οικογένεια. Σε μεγάλο βαθμό, η δυναμική της οικογένειας είναι η δυναμική ολόκληρου του πρώιμου κόσμου του παιδιού. Άλλες επιρροές είναι οι φίλοι, το σχολείο, οι κοινωνικές ομάδες, η κουλτούρα του περιβάλλοντος. Οι παγίδες, που αναπτύσσονται αργότερα δεν είναι τόσο γενικές ή διάχυτες ή τόσο έντονες.

Ιδιοσυγκρασία: η ιδιοσυγκρασία καθορίζει εν μέρει το κατά πόσο το άτομο ταυτίζεται με τα χαρακτηριστικά ενός «σημαντικού άλλου» και τα εσωτερικεύει.

Κάθε παιδί έχει μια μοναδική και διακριτή προσωπικότητα ή ιδιοσυγκρασία από τη γέννησή του. Η συναισθηματική ιδιοσυγκρασία αλληλεπιδρά με τα οδυνηρά γεγονότα της παιδικής ηλικίας για τη δημιουργία των παγίδων. Οι διαφορετικές ιδιοσυγρασίες εκθέτουν επιλεκτικά τα παιδιά σε διαφορετικές περιστάσεις της ζωής (για παράδειγμα: ένα επιθετικό παιδί είναι ίσως πιο πιθανό να προκαλέσει τη σωματική κακοποίηση από ένα βίαιο γονέα, σε σχέση με ένα παθητικό παιδί). Επιπλέον, οι διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες καθιστούν σε διαφορετικό βαθμό τα παιδιά ευάλωτα σε παρόμοιες περιστάσεις της ζωής. Ένα εξαιρετικά ευνοϊκό ή αρνητικό πρώιμο περιβάλλον μπορεί να κάμψει τη συναισθηματική ιδιοσυγκρασία σε σημαντικό βαθμό και το αντίστροφο.

Τι χρειάζεται ένα παιδί για να αναπτυχθεί;

Τα παιδιά έχουν κάποιες βασικές συναισθηματικές ανάγκες, που χρειάζεται να καλυφθούν. Οι ανάγκες αυτές είναι καθολικές, τις έχουν δηλαδή όλοι οι άνθρωποι, αν και κάποιοι έχουν εντονότερες ανάγκες από άλλους.

Οι παγίδες προκύπτουν από ανεκπλήρωτες συναισθηματικές ανάγκες κατά την παιδική ηλικία. Οι πέντε πυρηνικές συναισθηματικές ανάγκες των ανθρώπων είναι:

– Βασική ασφάλεια: ασφάλεια, σταθερότητα, φροντίδα και αποδοχή

– Επαφή με τους άλλους

– Αυτονομία

– Αυτοεκτίμηση

– Αυτοέκφραση

– Ρεαλιστικά όρια

PicsArt_1409605911046

Βασική ασφάλεια. Παγίδες: Εγκατάλειψη, Δυσπιστία, Κακοποίηση

Οι παγίδες αυτές είναι οι πιο σοβαρές και μπορούν να δημιουργηθούν πολύ νωρίς, ήδη από τη βρεφική ηλικία, όπου το αίσθημα ασφάλειας είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για ένα βρέφος και σχετίζονται με την αντιμετώπιση του παιδιού από την ίδια του την οικογένεια.  Όσοι έχουν πέσει σ’ αυτές τις παγίδες, πιστεύουν ότι οι ανάγκες τους για σταθερότητα, ασφάλεια, στοργή, αγάπη και το αίσθημα του ανήκειν δε θα ικανοποιηθούν. Ως ενήλικες τείνουν να εμπλέκονται σε αυτοκαταστροφικές σχέσεις ή να αποφεύγουν τις στενές σχέσεις.

Επαφή με τους άλλους. Παγίδες: Συναισθηματική Στέρηση, Κοινωνικός Αποκλεισμός

Για να αναπτύξουμε το αίσθημα της κοινωνικότητας, έχουμε ανάγκη από αγάπη, κατανόηση, σεβασμό, στοργή και καθοδήγηση, που τα αντλούμε από την οικογένεια και τους συνομηλίκους μας. Υπάρχουν δύο είδη σχέσεων με τους άλλους, οι στενές σχέσεις (οικογένεια, εραστές, πολύ καλοί φίλοι) και οι κοινωνικές (κύκλοι φίλων, ομάδες κοινότητας). Στις πρώτες οι συναισθηματικοί δεσμοί είναι πιο άμεσοι και στενοί, όπως αυτοί, που δημιουργούμε με τους γονείς μας. Στις δεύτερες καλύπτεται η ανάγκη του ανήκειν, ότι είμαστε μέλη του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος.

Σε κάποιες περιπτώσεις τα προβλήματα επαφών μπορεί να είναι πιο σοβαρά, όπου κάποιος είναι πάντα μόνος του, ενώ σε άλλες δεν είναι τόσο εμφανή. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος να έχει οικογένεια, φίλους, να ανήκει σε ομάδες και παρόλα αυτά να νιώθει αποκομμένος, να νιώθει μοναξιά και να επιθυμεί ένα είδος σχέσης που δεν έχει, κρατώντας απόσταση απ’ τους άλλους.

Αυτονομία. Παγίδες: Εξάρτηση, Ευαλωτότητα

Αυτονομία είναι η ικανότητα να αποχωριστούμε τους γονείς μας και να λειτουργήσουμε ανεξάρτητα. Να έχουμε τη δική μας ζωή, μια ταυτότητα, στόχους και κατευθύνσεις που δε στηρίζονται ή δεν εξαρτώνται από την καθοδήγηση των γονιών μας. Η ικανότητα να δρούμε ως αυτόβουλα άτομα, να έχουμε έναν εαυτό. Το αίσθημα της ασφάλειας για ένα ξεκίνημα στη ζωή, το αίσθημα της επάρκειας, καθώς και μια ισχυρή αίσθηση του εαυτού, συνιστούν τα βασικά συστατικά της αυτονομίας.

Οι εξαρτημένοι άνθρωποι έχουν μια μη αναπτυγμένη ή μπερδεμένη αίσθηση του εαυτού. Η ταυτότητά τους συγχωνεύεται με την ταυτότητα των γονιών ή των συζύγων τους. Ακόμη κι αν φύγουν από το πατρικό σπίτι, βρίσκουν ένα σύντροφο ή ένα αφεντικό, που λειτουργούν ως γονικά υποκατάστατα.

Αυτοεκτίμηση. Παγίδες: Μειονεκτικότητα, Αποτυχία

Η αυτοεκτίμηση ανταποκρίνεται στο αίσθημα της αξίας σε σχέση με την προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική μας ζωή. Δημιουργείται από την αγάπη, το σεβασμό, την εκτίμηση, την ενθάρρυνση, την επιδοκιμασία που λάβαμε ως παιδιά από την οικογένεια, τους φίλους και τους δασκάλους.

Αν όμως σας επέκριναν, σας κατηγορούσαν και σας απέρριπταν, ως ενήλικοι μπορεί να νιώθετε ανασφαλείς για ορισμένες πλευρές της ζωής σας. Να σας λείπει η αυτοπεποίθηση στα θέματα, που νιώθετε ευάλωτοι, με αποτέλεσμα να αισθάνεστε κατώτεροι από τους άλλους, να είστε υπερευαίσθητοι στην κριτική και τη απόρριψη, να σας αναστατώνουν οι προκλήσεις και ως εκ τούτου να τις αποφεύγετε ή να αποτυγχάνετε.

Τα πλήγματα που δέχεται η αυτοεκτίμησή μας μας κάνουν να νιώθουμε ντροπή. Η ντροπή είναι το κυρίαρχο συναίσθημα, που σας συνοδεύει.

Αυτοέκφραση. Παγίδες: Υποταγή, Ανελαστικά Πρότυπα

Αυτοέκφραση είναι η ελευθερία να εκφράζουμε τον εαυτό μας, τις ανάγκες μας, τα συναισθήματά μας (συμπεριλαμβανομένου του θυμού) και τις φυσικέ κλίσεις μας. Περιλαμβάνει την πεποίθηση ότι οι ανάγκες μας είναι το ίδιο σημαντικές με τις ανάγκες των άλλων ανθρώπων.

Υπάρχουν τρεις ενδείξεις ότι η αυτοέκφρασή σας είναι περιορισμένη:

1) Υποχωρείτε υπερβολικά μπροστά στη βούληση των άλλων

2) Είστε υπερβολικά συνεσταλμένοι και ελεγχόμενοι ή μπορεί να νιώθετε συναισθηματικά επίπεδοι

3) Έχετε ένα μεγάλο ποσοστό απωθημένου θυμού

Ρεαλιστικά όρια. Παγίδες: Αυτονόητο Δικαίωμα

Τα προβλήματα των ρεαλιστικών ορίων είναι από πολλές απόψεις ακριβώς το αντίθετο των προβλημάτων αυτοέκφρασης. Με τα προβλήματα των ορίων αυτό που συμβαίνει είναι να ασχολείστε τόσο με τις προσωπικές σας ανάγκες, που να αδιαφορείτε για τους άλλους. Μπορεί να συμπεριφέρεστε με τέτοιο τρόπο, ώστε οι άλλοι να σας βλέπουν ως εγωιστές, απαιτητικούς, αυταρχικούς, εγωκεντρικούς και ναρκισσιστές. Μπορεί να έχετε την τάση να ρίχνετε το φταίξιμο στους άλλους αντί να αναγνωρίζετε πως είστε υπεύθυνοι για τα προβλήματά σας. Μπορεί ακόμη να έχετε προβλήματα αυτοελέγχου.

Το να έχουμε ρεαλιστικά όρια σημαίνει να δεχόμαστε τα ρεαλιστικά εσωτερικά και εξωτερικά όρια στη συμπεριφορά μας. Αυτό συμπεριλαμβάνει την ικανότητα να καταλαβαίνουμε και να λαμβάνουμε τις ανάγκες των άλλων σοβαρά υπόψη- να ισορροπούμε δίκαια τις προσωπικές μας ανάγκες με εκείνες των άλλων.

Δυσλειτουργικοί τρόποι αντιμετώπισης και αντιδράσεις

Διαφορετικοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις παγίδες με διαφορετικό τρόπο.

Οι άνθρωποι αναπτύσσουν δυσλειτουργικούς τρόπους αντιμετώπισης και αντιδράσεις νωρίς στη ζωή τους, ώστε να μπορέσουν να προσαρμοστούν στις παγίδες και να μη χρειάζεται να βιώσουν τα έντονα, ισοπεδωτικά συναισθήματα που τους προκαλούν. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι αν και οι τρόποι αντιμετώπισης βοηθούν μερικές φορές να αποφύγουμε μια παγίδα, δεν την επουλώνουν.

Η παγίδα οδηγεί τη συμπεριφορά. Κάθε άνθρωπος χρησιμοποιεί διαφορετικούς τρόπους αντιμετώπισης σε διαφορετικές καταστάσεις, σε διαφορετικές φάσεις της ζωής του για να αντιμετωπίσει την ίδια παγίδα με άλλους.

Όλοι οι οργανισμοί έχουν τρεις βασικές αντιδράσεις στην απειλή: μάχη, φυγή και υποταγή. Αυτές αντιστοιχούν στους τρεις τρόπους αντιμετώπισης των παγίδων, στην αντεπίθεση (υπεραναπλήρωση), στην απόδραση (αποφυγή) και στην υποχώρηση (παράδοση). Και οι τρεις τρόποι γενικά λειτουργούν ασυνείδητα.

Αυτοί οι τρόποι αντιμετώπισης είναι συνήθως λειτουργικοί στην παιδική ηλικία, γίνονται όμως δυσλειτουργικοί, καθώς το παιδί μεγαλώνει, επειδή συνεχίζουν να διαιωνίζουν την παγίδα.

Υποχώρηση (παράδοση) στην παγίδα

Όταν οι άνθρωποι παραδίδονται σε μια παγίδα, υποκύπτουν σ’ αυτή. Αποδέχονται ότι αυτή ισχύει. Νιώθουν το συναισθηματικό πόνο της παγίδας άμεσα. Λειτουργούν με τρόπους που επιβεβαιώνουν την παγίδα. Συμπεριφορικά, επιλέγουν συντρόφους που είναι απόλυτα πιθανό να τους φερθούν, όπως έκανε ο παραβατικός γονέας και εμπλέκονται σε καταστάσεις που ενισχύουν την παγίδα.

Ανακυκλώνουμε τη ζωή της παιδικής μας ηλικίας, ζούμε και πάλι τις ίδιες τραυματικές εμπειρίες. Συχνά νιώθουμε εντελώς ανήμποροι να αλλάξουμε. Το μόνο που ξέρουμε είναι η παγίδα από την οποία ποτέ δε δραπετεύουμε. Πρόκειται για έναν αυτοδιαιωνιζόμενο φαύλο κύκλο.

Απόδραση (αποφυγή) απ’την παγίδα

Με την απόδραση αποφεύγουμε να σκεφτόμαστε την παγίδα μας και δραπετεύουμε από τα συναισθήματά μας για την παγίδα. Λειτουργούμε σαν να μην υπάρχει. Τακτοποιούμε τη ζωή μας με τέτοιο τρόπο, ώστε η παγίδα να μην ενεργοποιείται ποτέ. Στην πραγματικότητα, οι σκέψεις, τα συναισθήματα και η συμπεριφορά μας λειτουργούν σαν να μην υπήρξε ποτέ η παγίδα. Πολλοί αποκλείουν ολόκληρους τομείς της ζωής τους στους οποίους νιώθουν ευάλωτοι. Το μειονέκτημα είναι ότι ποτέ δεν ξεπερνούν την παγίδα. Εφόσον δε δεχόμαστε ποτέ την αλήθεια, παραμένουμε καθηλωμένοι. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα που δεν αναγνωρίζουμε ως προβλήματα.

Αντεπίθεση (υπερανάπληρωση) στην παγίδα

Σ’ αυτή την περίπτωση πολεμούμε την παγίδα σκεπτόμενοι, νιώθοντας, συμπεριφερόμενοι και σχετιζόμενοι σαν να ισχύει το αντίθετο της παγίδας, επιδιώκοντας έτσι να την επανορθώσουμε. Προσπαθούμε να είμαστε όσο το δυνατό πιο διαφορετικοί από τα παιδιά που ήμαστε, όταν αποκτήθηκε η παγίδα. Επιφανειακά φαινόμαστε ότι έχουμε αυτοπεποίθηση και σιγουριά, ενώ από κάτω νιώθουμε την πίεση της παγίδας.

Αντιμετωπίζουμε τα συναισθήματα ανεπάρκειας, προσπαθώντας να κερδίσουμε το θαυμασμό και την επιδοκιμασία των άλλων, ώστε να καλύψουμε τα αισθήματα αναξιότητας.

Οι αντεπιθέσεις μας απομονώνουν. Αφοσιωνόμαστε στο να φαινόμαστε τέλειοι, σταματάμε να ενδιαφερόμαστε για τους ανθρώπους που πληγώνουμε, χάνουμε την ικανότητα να εμπιστευόμαστε, να επικοινωνούμε σε βαθύτερο επίπεδο, να είμαστε ευαίσθητοι. Συνήθως, οι άνθρωποι που αντεπιτίθενται είναι πολύ εύθραυστοι.

 

Κατερίνα Κοντογιαννάτου

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

  • Young, J. E., & Klosko, J. S. (2013). Ανακαλύπτοντας ξανά τη ζωή σας. Αθήνα, Πατάκη.
  • Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Θεραπεία Σχημάτων: Ένας οδηγός για τον θεραπευτή. Αθήνα, Πατάκη.

Να παντρευτεί κανείς ή να μην παντρευτεί;

IMG_35153790671294Ο ψυχαναλυτής Ματθαίος Γιωσαφάτ μιλάει για το τρίπτυχο «αγάπη- έρωτας- σεξ» , για τη θεωρία της πολυγαμικότητας, το μυστήριο του γυναικείου οργασμού, αλλά και την κατακόρυφη αύξηση των διαζυγίων και τις κοινωνικές επιταγές που… οπλίζουν το χέρι του ανθρώπου με βέρα στο δεξί.

«Ακούγεται απόλυτο, αλλά περιέχει μεγάλη δόση αλήθειας: “Οσοι ερωτεύονται παράφορα δεν μπορούν να αγαπήσουν αληθινά”»

«Η σημερινή γυναίκα, πιο χειραφετημένη από ποτέ, αν φύγει συναισθηματικά, δεν αργεί να κλείσει διά παντός την πόρτα πίσω της».

«Ο άνδρας, προκειμένου να σιγουρευτεί ότι τα γονίδιά του… έπιασαν τόπο, τα χαρίζει γενναιόδωρα σε όσο περισσότερες θηλυκές μπορεί»

Το μνημόσυνο του έρωτα

«Ο τρελός έρωτας φεύγει γρήγορα και δεν έχει σχέση με τον άνθρωπο που έχουμε δίπλα μας,αλλά με τον εαυτό μας: χρησιμοποιούμε το ταίρι μας ως καμβά πάνω στον οποίο ρίχνουμε τις δικές μας προβολές. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα εξαιρετικά ναρκισσιστικό συναίσθημα, διόλου δημιουργικό. Μέσα από τον έρωτα αναζητούμε διακαώς να βρούμε εκείνο που δεν είχαμε από παιδιά, αδιαφορώντας για το αν ο άνθρωπός μας αισθάνεται βολικά μέσα στο κοστούμι που του ετοιμάσαμε» τονίζει ο Γιωσαφάτ.

Ο ίδιος θεωρεί πολύ άδικο να πιστεύουμε ότι η αγάπη, που έρχεται αργότερα και με μεγάλη προσπάθεια, είναι το «μνημόσυνο του έρωτα»:

«Την έχουμε ταυτίσει με…“τσάι και συμπάθεια”, χλιαρά συναισθήματα που ακολουθούν το θυελλώδες πάθος του έρωτα.Λίγοι είναι σε θέση να εκτιμήσουν το μεγαλείο της,αλλά και τη δύναμή της να μας οχυρώσει σε μια υγιέστατη σχέση,ερωτικότατη και καθόλου “ρουτινιάρικη”».

Η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στις δύο συναισθηματικές καταστάσεις είναι ότι όταν αγαπάμε δεχόμαστε τον σύντροφό μας και με τα άσπρα και με τα μαύρα, ενώ ο έρωτας δεν συγχωρεί τα μαύρα. «Ακούγεται απόλυτο,αλλά περιέχει μια μεγάλη δόση Ιδού η απορία!

Παραφράζοντας το περίφημο «Να ζει κανείς ή να μη ζει» του περιπαθούς σαιξπηρικού ήρωα Αμλετ, ο ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και ομαδικός αναλυτής Ματθαίος Γιωσαφάτ μιλάει με θέμα «Να παντρευτεί κανείς ή να μην παντρευτεί»,

Η αύξηση των διαζυγίων
Η γαμήλια τελετή δίνει όλο και συχνότερα τη θέση της στην αίτηση διαζυγίου. Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης το ποσοστό των χωρισμών φθάνει το 50%, ενώ υπολογίζεται ότι η Ελλάδα θα πιάσει την επίδοση αυτή μέσα στα επόμενα πέντε-δέκα χρόνια.

Οι ανύπαντρες μητέρες στη Βρετανία φθάνουν το 33%, ενώ στη χώρα μας το «ασθενές φύλο» τείνει να παίρνει δυναμικές αποφάσεις σε ό,τι αφορά τη λήξη ενός προβληματικού γάμου: «Ενώ παλαιότερα μόλις μία στις είκοσι Ελληνίδες αποφάσιζε να ζητήσει διαζύγιο, σήμερα οι οκτώ στους δέκα γάμους διαλύονται ύστερα από γυναικεία απόφαση.Η αλήθεια είναι ότι οι άνδρες βολεύονται περισσότερο με τον ρόλο του συζύγου, αναζητώντας να καλύψουν τις όποιες ελλείψεις εντός σπιτιού μέσα από παράνομες σχέσεις. Αντιθέτως η γυναίκα, πιο χειραφετημένη από ποτέ,αν φύγει συναισθηματικά,δεν αργεί να κλείσει διά παντός την πόρτα πίσω της».

 Και οι… πολυγαμικοί δεδικαίωνται

«Κάθε φορά που μιλάω σε ένα ακροατήριο για την απόλυτη βιολογική μελέτη από την οποία προκύπτει ότι οι άνδρες είναι από τη φύση τους πολυγαμικοί,οι γυναίκες εκνευρίζονται και οι… ευνοούμενοι χαίρονται. Ας ρίξουμε μια ματιά στη φύση:το αρσενικό έχει σκοπό να δώσει τα γονίδιά του στο θηλυκό, προκειμένου να διαιωνίσει το είδος του.

Προκειμένου λοιπόν να σιγουρευτεί ότι τα γονίδιά του… έπιασαν τόπο,τα χαρίζει γενναιόδωρα σε όσο περισσότερες θηλυκές μπορεί. Τα θηλυκά, αντιθέτως, με το που θα γονιμοποιηθούν ηρεμούν,νιώθουν ότι η αποστολή τους εξετελέσθη» σημειώνει ο κ. Γιωσαφάτ, προκαλώντας την εύλογη απορία τι ρόλο διαδραματίζει ο ανθρώπινος εγκέφαλος απέναντι σε όλα αυτά τα ζωώδη ένστικτα.

«Η γυναίκα είναι το μοναδικό θηλυκό ον στον πλανήτη που έχει οργασμό. Τα υπόλοιπα συνουσιάζονται με αποκλειστικό σκοπό την αναπαραγωγή τους.Το μυαλό και η εξέλιξη της σκέψης κάνουν θαύματα λοιπόν!» απαντά.

Η ρετσινιά της γεροντοκόρης
Τι σημαίνει για έναν άνθρωπο το να μη νιώθει έτοιμος να παντρευτεί ακόμη και αν η ηλικία ή η ωριμότητά του το επιτρέπουν- για να μην πούμε «το επιβάλλουν»; Σε παλαιότερες εποχές μια γυναίκα θεωρούνταν από τον περίγυρό της «γεροντοκόρη» αν συμπλήρωνε το εικοστό έτος της ηλικίας της χωρίς να έχει περάσει το κατώφλι της εκκλησίας. Σήμερα η επίμαχη ηλικία έχει μετατοπιστεί περίπου στα 37.

«Πολύ συχνά η γυναίκα συγχέει το βιολογικό ρολόι με το αντίστοιχο κοινωνικό.Η απόλυτη ολοκλήρωση έρχεται όντως παράλληλα με την άφιξη ενός παιδιού,υπάρχει όμως και ένα μικρότερο ποσοστό γυναικών που αδιαφορεί για τη μητρότητα.“Τώρα μπορεί να μη σε νοιάζει,έχεις την καριέρα σου. Όταν φθάσεις όμως στα σαράντα, θα το μετανιώσεις που δεν έκανες παιδιά” ακούει πολύ συχνά από τη μητέρα και τους φίλους, νιώθοντας όλο και περισσότερο ως μίασμα μιας κοινωνίας που θεωρεί ότι ο γάμος είναι το απαραίτητο happy end στη ζωή κάθε “φυσιολογικού ανθρώπου”».

Ποιες ηλικίες είναι οι πιο «επικίνδυνες» για οριστική ρήξη της σχέσης;

Κυρίως συμβαίνει στις ηλικίες μεταξύ 40 και 50, οπότε έρχεται η πρώτη κρίση της μέσης ηλικίας, «τι έκανα, τι δεν έκανα στη ζωή μου» και ο προβληματισμός τι κάνω από εδώ και πέρα. Τα 2/3 των διαζυγίων γίνονται σε αυτή την ηλικία, όταν έχουν μεγαλώσει λίγο τα παιδιά τους και, θεωρητικά, θα μπορούσαν να χαρούν πια τη ζωή τους ως ζευγάρι. Η έξοδος των παιδιών από το σπίτι είναι συχνά σημαντική αφορμή για την κρίση της συζυγικής σχέσης.

Με τόσες δυσκολίες που έχει ο θεσμός και τόσα διαζύγια, γιατί οι άνθρωποι συνεχίζουν να παντρεύονται;

Οι άνθρωποι παντρεύονται και ξαναπαντρεύονται γιατί το έχουν ανάγκη! Ο γάμος μπορεί να εξυπηρετεί κοινωνικές, θεσμικές, οικονομικές ανάγκες, αλλά νομίζω ότι η σημαντικότερη είναι η ψυχολογική, που έχει τις ρίζες της κι αυτή στους πρώτους χρόνους της ζωής μας. Η ουσιαστικότερη ανάγκη του ανθρώπου, ακριβώς επειδή η περίοδος εξάρτησης είναι πολύ μακρά, είναι η αρχική ανάγκη επιβίωσης του βρέφους, το οποίο στην αρχή της ζωής του είναι εντελώς απροστάτευτο. Οπότε υπάρχει η ανάγκη δημιουργίας δεσμού με τη μαμά. Να τονίσω εδώ ότι «μαμά» εννοούμε αυτόν που φροντίζει το παιδί. Μπορεί να είναι ο μπαμπάς, η γιαγιά, η φιλιππινέζα αρκεί να είναι ο ίδιος άνθρωπος, τον πρώτο χρόνο τουλάχιστον. Από κει προκύπτει μια ανάγκη προσκόλλησης, που είναι μεγαλύτερη κι από εκείνη για σεξ. Αν δεν γίνει αυτή η προσκόλληση μέσα στους πρώτους μήνες για διάφορους λόγους, βγαίνουν στην ενήλικη ζωή ποικίλα προβλήματα. Αν, για παράδειγμα, είχαμε «πολλές μανάδες», ακόμα κι αν είναι καλές, δεν μπορούμε να επενδύσουμε ψυχικά σε ένα πρόσωπο. Το παιδί θέλει το ίδιο πιάσιμο, την ίδια φωνή κ.λπ. Έχει ανάγκη από μια μοναδική σχέση. Οι φόβοι εγκατάλειψης του βρέφους μεταφέρονται στον ενήλικο, αν δεν απολαύσει την απόλυτη αποκλειστικότητα. Είναι αυτό που ψάχνουμε όλοι μετά στη σχέση. Αλλά επειδή ξέρουμε ότι δεν υπάρχει, επιμένουμε λίγο στο σεξουαλικό κομμάτι. Κι εσείς, όσο κι αν αγαπάτε τον άντρα σας, αγαπάτε και τη μητέρα σας, τα αδέλφια σας, τους φίλους σας… Όλοι μοιραζόμαστε όταν είμαστε ενήλικοι κι όλοι έχουμε ανάγκη από μια πολύ προσωπική σχέση. Κι επειδή κάπου μέσα μας υπάρχει η βρεφική ανάγκη να είμαστε μοναδικοί, το μεταθέτουμε στο σεξ, στη μονογαμία.

Και τα τυπικά;

Αφού αυτή την «αποκλειστικότητα» μπορούμε προφανώς να τη βρούμε σε μια καλή σχέση, γιατί πρέπει να προχωρήσουμε και στο τυπικό του πράγματος; Δεν αρκεί η ελεύθερη βούληση δυο ανθρώπων ότι θα μείνουν μαζί για πάντα και θα είναι πιστοί ο ένας στον άλλο για να έχει και κοινωνικά και νομικά αποτελέσματα; Αυτό γίνεται σε αρκετές χώρες της Ευρώπης. Όπου κι εκεί το μεγαλύτερο ποσοστό τελικά παντρεύεται με το καθιερωμένο τελετουργικό! Ο γάμος ως τελετή, ως τελετουργικό χρησιμεύει για να εντυπωθούν ορισμένα βασικά πράματα στον άνθρωπο, αυτές οι αποφάσεις που είπατε… Γενικότερα τα τελετουργικά είναι σύμβολο μετάβασης από μια κατάσταση σε άλλη. Επιπλέον συσφίγγονται και οι δεσμοί για τους συμμετέχοντες στα τελετουργικά. Όπως, στην περίπτωση που συζητάμε, με τη νύφη και το γαμπρό και με τις οικογένειές τους. Αλλιώς η απόφαση αυτή, όσο σεβαστή κι αν ήταν, θα μπορούσε να διαλυθεί πολύ εύκολα.

Πιστεύετε ότι κάποιοι άνθρωποι δεν θα έπρεπε να παντρεύονται; Και γιατί;

Φυσικά, υπάρχει κι αυτή η κατηγορία, ένα 20-30% των ανθρώπων, άντρες και γυναίκες, που δεν θα έπρεπε να παντρευτούν. Και οι οποίοι συνήθως παντρεύονται από πίεση κοινωνική. Οι λόγοι μπορεί να ποικίλλουν, δεν σημαίνει όμως ότι είναι ανώριμοι. Μπορεί να είναι πολύ ώριμοι και συναισθηματικά, αλλά να μην τους πηγαίνει η μοναδική σχέση, να έχουν καριέρες σημαντικές στις οποίες έχουν επενδύσει και απορροφούν πολύ χρόνο, που δεν φτάνει για την οικογένεια. Υπάρχουν άλλοι που έχουν ανάγκη από περισσότερες από μια σχέσεις συναισθηματικές, όχι μονάχα σεξουαλικές, και το πλαίσιο του γάμου δεν τους καλύπτει.

Τελικά, το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να παντρευτεί κανείς, αλλά πώς να παντρευτεί;

Ακριβώς. Πριν από καιρό ήρθε και με βρήκε ένα ζευγάρι που ετοιμαζόταν να παντρευτεί. Αφού μιλήσαμε και είδα ότι δεν υπήρχε ιδιαίτερο πρόβλημα, ρώτησα γιατί ήρθαν. Είχαν ακούσει κάποιες διαλέξεις μου, αλλά το σημαντικό ήταν ότι σε μια παρέα πέντε ζευγαριών που είχαν παντρεύτηκαν οι τέσσερεις και οι τρεις χώρισαν μέσα σε δυο χρόνια. Κι όλοι ήταν βέβαιοι ότι ταιριάζουν. «Θέλαμε τη γνώμη σας για το δικό μας γάμο», μου είπαν. Το ζήτημα είναι λοιπόν πώς ψάχνει κανείς να λύσει τα προβλήματα που θα μπορούσαν να του χαλάσουν αυτή τη σχέση. Στο εξωτερικό υπάρχουν γκρουπ προγαμιαίας συμβουλευτικής. Ένα χρόνο πριν παντρευτεί το ζευγάρι μπορεί να κάνει κάποια επιμόρφωση. Καλό θα ήταν να λειτουργήσουν κι εδώ, οι συνθήκες είναι ώριμες για κάτι τέτοιο, πιστεύω.

Ο καλός γάμος δεν σκοτώνει το σεξ!

Και τι γίνεται με τη σεξουαλική ζωή του ζευγαριού; Βρίσκεται πάντα σε κίνδυνο, αφού η μονογαμία έχει κατά κάποιον τρόπο «εφευρεθεί»; Μπορεί βιολογικά η επιθυμία του άντρα μετά την πρώτη σεξουαλική επαφή να πέφτει κατά 50%, υπάρχει όμως και το ψυχολογικό κομμάτι, που στον άνθρωπο βαραίνει μάλλον περισσότερο. Γι αυτό είπα και στη διάλεξη ότι ο καλός γάμος δεν σκοτώνει τον έρωτα, αντίθετα. Όταν ένα ζευγάρι έχει αγάπη, το σεξ γίνεται πολύ καλύτερο με τα χρόνια. Σε μια καλή σχέση, με το χρόνο γνωρίζει ο ένας τον άλλο καλύτερα, το ζευγάρι αποκτά τη δική του τεχνική και απολαμβάνει πολύ καλό σεξ.

Δημοσιεύτηκε στο Βήμα

«Σε θέλω όταν δεν με θες, δεν σε θέλω όταν με θες»

Letting-go21Το συγκεκριμένο μοτίβο σχέσης είναι γνωστό:

 Έντονα συναισθήματα και πάθος στην αρχή της γνωριμίας, έρωτας και αίσθηση ότι βρήκες το άλλο σου μισό, προσέγγιση, σύνδεση και κορύφωση αμέσως μετά, απομάκρυνση λίγο αργότερα, επανασύνδεση στη συνέχεια, και μετά ξανά απομάκρυνση και ξανά επανασύνδεση, αλλεπάλληλοι χωρισμοί και επανασυνδέσεις, μέχρι όσο αντέξουν τα εμπλεκόμενα μέρη, μέχρι εξαντλήσεως και τελικής πτώσεως μερικές φορές, μέχρι το οριστικό και αναπόφευκτο τέλος.

Και όλα αυτά διανθισμένα με δράματα, παρεξηγήσεις, στραπατσαρισμένους εγωισμούς, τσαλαπατημένα συναισθήματα, απογοήτευση, θυμό και τεράστια αίσθηση αποτυχίας.

Και μένεις ν’ αναρωτιέσαι: Τι κάνω λάθος; Τι δεν λειτούργησε; Γιατί πάλι τα ίδια; Φταίω εγώ; Ο άλλος; Οι επιλογές μου;

Φταίει που φοβάσαι αυτό που λες ότι επιθυμείς. Φταίνε τα εμπόδια που, συνειδητά ή ασυνείδητα, εγείρεις στην οικειότητα. Φταίει που ερωτεύεσαι ανθρώπους που δεν είναι διαθέσιμοι. Φταίει που σνομπάρεις τους ανθρώπους που είναι διαθέσιμοι επειδή σου φαίνονται βαρετοί ή φορτικοί. Φταίει που μόλις νιώσεις ότι κάτι πάει να στρώσει κάνεις τα αδύνατα δυνατά για να το σαμποτάρεις και να το χαλάσεις.
ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΝΩΝΕΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ ΝΑ ΕΡΘΟΥΜΕ ΚΟΝΤΑ

Στην αρχή αυτών των σχέσεων όλα μοιάζουν απολύτως φυσιολογικά: δύο άνθρωποι νιώθουν την επιθυμία να έρθουν κοντά ο ένας στον άλλο και το πράγμα μοιάζει αμοιβαίο.

Αν κάποιος ψάξει βαθύτερα είναι πιθανό να βρει ότι οι δύο υποψήφιοι σύντροφοι έχουν στο ενεργητικό τους μια ατέλειωτη σειρά από αποτυχημένες, ανεκπλήρωτες ή ημιτελείς σχέσεις, όμως ποιος κάθεται να σκαλίσει το παρελθόν όταν βιώνει κάτι τόσο ειδυλλιακό και μαγικό; Το δράμα που πυροδοτεί τη γνωριμία ποτέ δεν γίνεται φανερό από την αρχή, αλλά υπογείως διανέμει τους ρόλους ώστε να τεθεί η ιστορία σε λειτουργία:

Τον ρόλο εκείνου που (φαινομενικά) απομακρύνεται από τη σχέση αναλαμβάνει ο σύντροφος που εγείρει τα μεγαλύτερα εμπόδια στη σχέση και έχει τον περισσότερο έλεγχο και την μεγαλύτερη δύναμη. Αποφασίζει για την έναρξη, τη λήξη και γενικά το ρυθμό της σχέσης, αντιδρά αρνητικά σε οποιαδήποτε πίεση, δεν κάνει συμβιβασμούς, ενώ παράλληλα δέχεται την μεγαλύτερη επιβεβαίωση και συναισθηματική προσφορά από τον έτερο σύντροφο.

Με λόγια, πράξεις ή τις συνθήκες ζωής του ο απόμακρος σύντροφος θέτει περιορισμούς στη σχέση. Ενδέχεται να αντιμετωπίζει κάποιο ορατό και συγκεκριμένο κόλλημα ή μπορεί να έχει δισταγμούς υποκειμενικούς: είναι πιθανό να βρίσκεται σε άλλη σχέση, να είναι κολλημένος σε κάποια προηγούμενη σχέση, να μην νιώθει πρακτικά ή συναισθηματικά έτοιμος για σχέση, να μένει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, να είναι εργασιομανής ή εξαρτημένος από ουσίες.

Το παράδοξο είναι ότι συχνά ο απόμακρος σύντροφος δηλώνει ανοιχτός και συναισθηματικά διαθέσιμος ή ακόμα εκφράζει έντονη επιθυμία να έχει μια σχέση στη ζωή του. Στην ουσία όμως είναι απρόθυμος να πάει τα πράγματα παρακάτω, αισθάνεται να πνίγεται όταν έρχεται κοντά με τον άλλον και νιώθει ιδιαίτερα απειλητική την ιδέα της δέσμευσης.

Καταλήγει να εμφανίζεται αμφιθυμικός: και θέλει και δεν θέλει, ποτέ δεν αποφασίζει ούτε ξεκαθαρίζει, μοιάζει απλώς να συναινεί με τις εξελίξεις μέχρι το σημείο όμως που θα νιώσει ότι η σχέση γίνεται πιο στενή ή πιο απαιτητική ή πιο περίπλοκη, οπότε και την τερματίζει ή (το πιο συνηθισμένο) την εγκαταλείπει και εξαφανίζεται χωρίς να αφήσει ίχνη πίσω του.

Το έτερο ήμισυ του τραγικού ζευγαριού αναλαμβάνει τον ρόλο εκείνου που (φαινομενικά) επιδιώκει τη σχέση. Είναι αυτός με τη λιγότερη δύναμη στη σχέση, αυτός που κυρίως κυνηγάει, αυτός που συμβιβάζεται, αυτός που περιμένει. Ακούγεται κάπως ταλαιπωρητική ή μαζοχιστική θέση αλλά ο τύπος αυτός δεν είναι για λύπηση.

Ο στόχος του είναι να καταφέρει να αποσπάσει με σκληρή δουλειά το ενδιαφέρον και την αγάπη ενός διστακτικού και απρόθυμου συντρόφου. Θέλει με την εξυπνάδα, τη γοητεία και την καπατσοσύνη του να κάμψει τις αντιστάσεις του άλλου επειδή μόνο τότε πιστεύει ότι η σχέση θα έχει αξία.

Πίσω από τη στάση του κρύβεται πολλές φορές η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η ιδέα ότι: «δεν αξίζω μια εύκολη, στρωτή, απλόχερη αγάπη, πρέπει να κοπιάσω και να θυσιαστώ για να κερδίσω την αγάπη κάποιου». Επίσης πίσω από τη στάση αυτή ενδέχεται να υποκρύπτονται ρομαντικές ιδέες περί τραγικών, μυθιστορηματικών σχέσεων όπου υποφέρει κανείς για την αληθινή, αλλά πάντα ανεκπλήρωτη και εμποδισμένη αγάπη. Ο κυνηγός βαριέται με τα εύκολα, ξενερώνει με συντρόφους που είναι εμφανώς πρόθυμοι για σχέση, αλλά στην πραγματικότητα τρομάζει και πανικοβάλλεται στην ιδέα μιας γνήσια στενής σχέσης.

Για το λόγο αυτό συμβαίνει καμιά φορά το παράδοξο, να χάνει το ενδιαφέρον του και να εγκαταλείπει τη σχέση όταν το απρόθυμο και άπιαστο αντικείμενο του πόθου του ανταποκριθεί επιτέλους στον έρωτά του! Μένει στο παιχνίδι με την (άρρητη) προϋπόθεση ότι θα πλησιάζει όλο και περισσότερο στην πηγή αλλά ποτέ δεν θα πιει νερό.

Αυτού του είδους η σχέση (στην ουσία μια σχέση που λαμβάνει χώρα περισσότερο στη φαντασία παρά στην πραγματικότητα) είναι μια απολύτως ασφαλής σχέση για τον κυνηγό, μία σχέση στην οποία νιώθει ότι έχει τον απόλυτο έλεγχο. Έχει την άνεση (και την τζάμπα μαγκιά…) να εμφανίζεται πλήρως διαθέσιμος και συναισθηματικά ευάλωτος επειδή κατά βάθος ξέρει ότι δεν κινδυνεύει από τίποτα.

Ξέρει ότι η σχέση δεν πρόκειται ποτέ να προχωρήσει κι έτσι εκ του ασφαλούς μπορεί να κάνει μεγάλες δηλώσεις και να επενδύει (χρόνο, ενέργεια και συναισθήματα) χωρίς καμία διακινδύνευση. Αν τον ρωτήσεις θα σου πει ότι τα παίζει όλα για όλα (ότι ρισκάρει να αγαπήσει, να αγαπηθεί, να πληγωθεί, να εγκαταλειφθεί κ.λπ.), στην πραγματικότητα όμως το ρίσκο του είναι υπολογισμένο, ξέρει από πριν την κατάληξη, έχει εξασφαλίσει για τον εαυτό του την καλύτερη δικαιολογία σε περίπτωση αποτυχίας: «φαινόταν το πράγμα από την αρχή, το ήξερα ότι δεν θα κατέληγε πουθενά».

Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι δεν υπάρχουν αθώα θύματα ούτε τυχαίες επιλογές σε αυτές τις ιστορίες. Μιλάμε για δύο συνενόχους που συνεργάζονται για να διατηρήσουν μία κατάσταση που βολεύει και τους δύο.

Δουλεύουν μαζί ώστε να εξασφαλίσουν ότι εκείνα που τρέμουν (η σύνδεση, η οικειότητα, η επαφή) δεν θα πραγματοποιηθούν ποτέ. Όσοι γκρινιάζουν λοιπόν ότι ο σύντροφός τους δεν δεσμεύεται, δεν ξεκαθαρίζει, δεν αποφασίζει και τα λοιπά και τα λοιπά και τα λοιπά, θα πρέπει να αναρωτηθούν κατά πόσο οι ίδιοι δεσμεύονται, ξεκαθαρίζουν ή αποφασίζουν. Με άλλα λόγια θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι ο λόγος που επέλεξαν να σχετιστούν με έναν άνθρωπο μη διαθέσιμο είναι επειδή και ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΙ.

… μένουμε χρεοκοπημένοι έχοντας πετάξει τα λεφτά μας σε μία επένδυση που ξέραμε από την αρχή ότι δεν θα αποδώσει.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΑΕΝΑΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ

 Η κάθε σχέση είναι σαφώς διαφορετική, αλλά συνήθως οι άνθρωποι που διαμορφώνουν τέτοια δυναμικά στις σχέσεις τους έχουν χαρακτηριστικά στην προσωπικότητα, το χαρακτήρα ή το ιστορικό τους που, κατά κανόνα, εμποδίζουν τη διαμόρφωση υγιών σχέσεων (νευρωτικά, ναρκισσιστικά, εξαρτητικά χαρακτηριστικά, ιστορικό τραυματικών σχέσεων, χαμηλή αυτοεκτίμηση κ.λπ.).

Συνήθως οι άνθρωποι που εμπλέκονται σε τέτοιου είδους «παθολογικές» σχέσεις δεν εγκαταλείπουν ακόμα και μετά από αλλεπάλληλες αποτυχημένες προσπάθειες και, πολλές φορές, τροφοδοτούν το μοτίβο της σχέσης εναλλάξ.

Πρόκειται για έναν παράξενο χορό ανάμεσα στους δύο. Δηλαδή στην περίπτωση που ο ένας αποφασίσει να διακόψει το φαύλο κύκλο της σχέσης, ο άλλος τον κυνηγάει με χίλιους δυο τρόπους προκειμένου να τον επαναφέρει στη σχέση. Όταν ο τελευταίος πείθεται τελικά, εκείνος που κυνηγούσε αρχίζει να νιώθει την απειλή της δέσμευσης οπότε με τη σειρά του απομακρύνεται. Ο άλλος τότε αρχίζει να κυνηγάει σε μια λογική του τύπου: «τώρα που εγώ γύρισα, εσύ φεύγεις;».

Το κυρίαρχο θέμα που διατρέχει αυτές τις σχέσεις είναι πάντα ο φόβος της οικειότητας, ενώ η σιωπηρή συμφωνία των εμπλεκόμενων μερών είναι να κυνηγιούνται εσαεί αρκεί ποτέ κανείς να μην πιάσει κανένα.

Και υπό αυτό το πρίσμα, δύο άνθρωποι συναισθηματικά μη διαθέσιμοι μπορούν να δημιουργήσουν, υπό μία διαστρεβλωμένη έννοια, το τέλειο ταίριασμα. Ιδανικοί ο ένας για τον άλλον, στροβιλίζονται στη δίνη αέναων, πανομοιότυπων κύκλων που κάθε φορά μοιάζουν μοναδικοί αλλά στην ουσία είναι ολόιδιοι με όλους τους προηγούμενους. Μηδενίζουν και ξαναρχίζουν μένοντας κολλημένοι στο ίδιο σημείο, κάνοντας τα ίδια και τα ίδια, ένα χρόνο, πέντε, δέκα, είκοσι χρόνια ή μια ολόκληρη ζωή. Ο κύκλος δεν πρόκειται να σπάσει ποτέ αν έστω ο ένας από τους δύο δεν αποφασίσει να κάνει κάτι.

Αν ένας από τους δύο αποφάσιζε να αλλάξει όλα θα τελείωναν. Αν έστω ένας από τους δύο σταματούσε να φοβάται την οικειότητα, η σχέση θα διαλυόταν, δεν θα είχε πλέον λόγο ύπαρξης. Αν έστω ένας από τους δύο άλλαζε, ο άλλος θα του ήταν άχρηστος.

ΤΕΛΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ

Δημιουργείται μια εύλογη απορία μετά από όλα αυτά: Δεν υπάρχουν γνήσια συναισθήματα σε αυτές τις σχέσεις; Οι άνθρωποι αυτοί δεν ερωτεύονται πραγματικά; Δεν νιώθουν τίποτα ο ένας για τον άλλον; Απλώς παίζουν ο καθένας τον αντίστοιχο ρόλο στο δράμα του άλλου; Παρά την «άρρωστη» δυναμική που υποβαστάζει και τροφοδοτεί αυτές τις σχέσεις δεν αποκλείεται τα συναισθήματα που γεννιούνται να είναι αυθεντικά, αλλά ποιος μπορεί να το πει με σιγουριά; Ίσως μόνο οι ίδιοι οι άνθρωποι που εμπλέκονται στη σχέση, αλλά και πάλι…

Το βέβαιο είναι ότι οι σχέσεις αυτού του τύπου συνήθως εξουθενώνουν τους ανθρώπους και τις περισσότερες φορές έχουν άσχημο, άδοξο τέλος. Κάποιος θα εξαντληθεί και θα τα παρατήσει χωρίς πολλές εξηγήσεις. Κάποιος θα στραφεί σε έναν νέο σύντροφο ή θα επιστρέψει σε κάποιον παλιό. Κάποιος θα απογοητευτεί ολωσδιόλου από τις σχέσεις και θα αποσυρθεί στον εαυτό του. Σε όλες τις περιπτώσεις μένουμε χρεοκοπημένοι έχοντας πετάξει τα λεφτά μας σε μια επένδυση που ξέραμε από την αρχή ότι δεν θα αποδώσει.

Το ζήτημα είναι ότι αν δεν σπάσει ο φαύλος κύκλος (με θεραπεία; με κάποιου είδους επιφοίτηση;) θα συνεχίσουμε να χάνουμε τον καιρό μας σε σχέσεις που δεν πρόκειται να λειτουργήσουν ποτέ όσο και να το προσπαθούμε. Θα χάσουμε τη ζωή μας προσπαθώντας να κάνουμε τους άλλους να αισθανθούν περισσότερα από όσα μπορούν να αισθανθούν και αγωνιώντας να καλύψουμε τη δική μας συναισθηματική αδυναμία πίσω από τη δική τους.

Αν η επιθυμία/ανάγκη για οικειότητα είναι το θέμα, πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς κουράγιο, ρίσκο και πίστη – πίστη στον άλλον, στη δυνατότητα/προοπτική της σχέσης, αλλά κυρίως στον εαυτό μας. Είναι όμως μεγάλη κουβέντα αυτή και αξίζει ένα ολόκληρο ξεχωριστό άρθρο…

 

Σημείωση: Γράφοντας για το συγκεκριμένο θέμα βοηθήθηκα αρκετά από το άρθρο Fear of Intimacy του Alec Wilson

Κείμενο: Βιβή Φατούρου, vivifatourou.gr

Πηγή: thessalonikiartsandculture.gr

«Τι έμαθα για την αγάπη ύστερα από μια δεκαετία ως σύμβουλος ζευγαριών»

cuddle-hands-holding-hands-love-Favim.com-616306

Άρθρο του ψυχαναλυτή και θεραπευτή Gestalt Clinton Power

Όταν ξεκίνησα για πρώτη φορά να δουλεύω με ζευγάρια, πραγματικά δεν είχα ιδέα τι έπρεπε να κάνω ή πώς έπρεπε να βοηθήσω όσους έρχονταν να με δουν. Αναγκαστικά όμως πήρα το βάπτισμα του πυρός, διότι έπρεπε να βρω κάτι που θα βοηθούσε τα ζευγάρια να κάνουν θετικές αλλαγές στη σχέση τους.

Ένα πράγμα που μπορώ να πω με σιγουριά είναι ότι από τότε έχω μάθει πολλά για τις σχέσεις δουλεύοντας με εκατοντάδες ζευγάρια. Παρακάτω παραθέτω 10 πράγματα που έμάθα ύστερα από 10 χρόνια θεραπευτικής πρακτικής:

1. Δεν υπάρχουν όμοια ζευγάρια

Ένα από τα πιο θαυμάσια πράγματα που συνάντησα στη δουλειά μου είναι ότι γνωρίζοντας τόσα πολλά διαφορετικά ζευγάρια από όλα τα κοινωνικά στρώματα, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ποτέ 2 ζευγάρια δεν είναι ίδια. Το καθένα έχει μια διαφορετική ιστορία και είναι συναρπαστικό να μαθαίνεις τι είναι αυτό που ελκύει τους ανθρώπους. Αν έχετε σχέση, να θυμάστε ότι η δική σας ιστορία είναι μοναδική.

2. Αν και δεν υπάρχουν όμοια ζευγάρια, τα περισσότερα παρουσιάζουν προβλέψιμες συμπεριφορές

Στην πραγματικότητα, οι συμπεριφορές μέσα σε μια σχέση είναι περιορισμένες, πχ εκείνη του επιτίθεται κι εκείνος υποχωρεί, εκείνος την κριτικάρει κι εκείνη αντεπιτίθεται ή και οι δύο αποφεύγουν τις συγκρούσεις και τελικά απομακρύνονται ο ένας από τον άλλο.

Μαθαίνοντας τη δική σας συμπεριφορά μέσα στη σχέση, θα κάνετε το πρώτο βήμα για μια πραγματική αλλαγή.

3. Η έλξη ανάμεσα σε δυο ανθρώπους είναι κάτι εντελώς απρόβλεπτο

Έχω δουλέψει με τα πιο ανόμοια ζευγάρια όλων των φύλων, σεξουαλικών προσανατολισμών και πολιτισμικού υπόβαθρου. Κατέληξα στο ότι δεν υπάρχουν κανόνες για την έλξη, είναι κάτι πέρα από την ανθρώπινη κατανόηση. Ποτέ δεν ξέρουμε πότε μπορεί να συμβεί.

4. Οι σχέσεις που ξεκινούν με ένταση συχνά τελειώνουν με ακόμα μεγαλύτερη ένταση

Όταν οι σχέσεις ξεκινούν με ένταση και πάθος, συχνά τελειώνουν με τον ίδιο τρόπο. Δεν πρόκειται για απαραβίαστο κανόνα, αλλά δεν υπάρχει ζευγάρι που να αντέχει τόση ένταση επ’ αόριστον. Είναι αναμενόμενο ότι το πάθος κάποτε θα σβήσει σε κάποιο βαθμό, αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό.

Αυτό που συχνά οδηγεί σε μακροχρόνιες κι επιτυχημένες σχέσεις είναι η υπομονή κι ο χρόνος που θα αφιερώσουν για να γνωρίσουν ο ένας τον άλλο.

5. Η τέλεια σχέση δεν υπάρχει

Τα ζευγάρια που συνήθως έχουν προβλήματα είναι εκείνα στα οποία ο ένας ή και οι δύο σύντροφοι πιστεύουν ότι η σχέση τους θα πρέπει να είναι τέλεια.

Η τελειοθηρία, όταν πρόκειται για σχέσεις, μπορεί να είναι ολέθρια. Δεν υπάρχει σύντροφος ή σχέση που να ανταποκρίνεται στο ιδανικό κι αν νομίζετε ότι η δική σας μπορεί να είναι έτσι, είστε γελασμένοι.

Κάθε ζευγάρι αντιμετωπίζει δυσκολίες και συγκρούσεις κατά καιρούς. Πρέπει να συνειδητοποιήσετε ότι αυτό αποτελεί μέρος της ζωής και το πιο σημαντικό πράγμα είναι να υπάρχει συμπαράσταση και καλοσύνη απέναντι στον εαυτό σας και τον σύντροφό σας όταν περνάτε δύσκολες στιγμές.

6. Ο σύντροφός σας δεν μπορεί να εκπληρώσει όλες τις ανάγκες σας

Ένας άλλος μύθος είναι η αντίληψη ότι ο σύντροφός σας μπορεί να εκπληρώσει όλες τις ανάγκες σας. Αυτή η πεποίθηση συνήθως παίρνει τη μορφή της σκέψης ότι μόλις βρείτε τον τέλειο σύντροφο, δεν θα έχετε ανάγκη από τίποτα.

Αυτό είναι επικίνδυνο, διότι θα απογοητευτείτε όταν ανακαλύψετε ότι ο σύντροφός σας δεν έχει τελικά τη δυνατότητα να καλύψει όλες τις ανάγκες σας.

Είναι σημαντικό να μην χάνετε την ατομικότητά σας όταν βρίσκεστε σε μια σχέση, ανεξαρτήτως από το πόσο πολύ αγαπάτε τον σύντροφό σας. Καλλιεργείστε σχέσεις με τους φίλους σας και κρατήστε στενή επαφή με την οικογένειά σας. Επίσης, φροντίστε να έχετε ενδιαφέροντα, ασχολίες και χόμπι τα οποία θα πραγματοποιείτε χωρίς τον σύντροφό σας.

Στο κάτω κάτω της γραφής, είστε δύο ξεχωριστά άτομα κι έχετε τις δικές σας προτιμήσεις, επιθυμίες και ανάγκες. Η αξία έγκειται στο να μπορείτε να μοιραστείτε αυτά τα πράγματα μαζί αλλά και χωριστά.

7. Δεν υπάρχει μονάχα μια αδελφή ψυχή για σας (αν θεωρείτε ότι ισχύει κάτι τέτοιο)

Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι υπάρχει μόνο μία αδελφή ψυχή γι’ αυτούς σε ολόκληρο τον κόσμο. Έχω δουλέψει με αμέτρητα άτομα που νόμιζαν ότι κάποτε θα συναντούσαν τον ένα και μοναδικό σύντροφο, αλλά αυτό δεν λειτούργησε.

Τελικά ξέρετε τι συνέβη; Έκαναν άλλες σχέσεις οι οποίες ήταν γεμάτες με πολλή αγάπη και χαρά, όπως και η σχέση που νόμιζαν ότι ποτέ δεν θα μπορούσε να αντικατασταθεί με κάποια άλλη. Μην περιορίζετε τον εαυτό σας σκεπτόμενοι ότι υπάρχει μόνο ένας άνθρωπος με τον οποίο θα μπορούσατε ποτέ να δημιουργήσετε μια βαθιά και ουσιαστική σχέση.

8. Οι αλλαγές σε μια σχέση απαιτούν σκληρή δουλειά, αλλά αξίζει τον κόπο

Ξέρω ότι η αλλαγή της σχέση σας προς το καλύτερο απαιτεί σκληρή δουλειά. Αν ήταν εύκολο, τα ζευγάρια θα άλλαζαν όλη την ώρα και δεν θα υπήρχε ανάγκη να συμβουλευτούν κάποιον θεραπευτή.

Τα ζευγάρια που προσπαθούν σκληρά καρπώνονται τα οφέλη. Είναι πιο ευτυχισμένα, πιο σταθερά και μπορούν να αντιμετωπίζουν τα καλά και τα άσχημα της ζωής με περισσότερη δύναμη. Αν πιστεύετε ότι η σχέση σας χρειάζεται βοήθεια, μην διστάσετε να ζητήσετε επαγγελματική συμβουλή. Ίσως αυτή η κίνηση αποτελέσει την καλύτερη επένδυση για το μέλλον σας.

9. Οι σχέσεις μπορεί κατά καιρούς να γίνουν κάπως βαρετές και συνηθισμένες, αλλά αυτό είναι φυσιολογικό

Στην πραγματικότητα, ακόμη και οι καλύτερες σχέσεις υπάρχουν φορές που μπορεί να γίνουν βαρετές. Το σημαντικό είναι να θυμάστε ότι είναι φυσιολογικό να συμβαίνει αυτό κι ότι αποτελεί μέρος της ζωής.

Ωστόσο, τα ζευγάρια που καταλαβαίνουν ότι περνούν μια τέτοια περίοδο και βρίσκουν τρόπους για να επαναφέρουν τον αυθορμητισμό, τον ενθουσιασμό, το γέλιο και τη διασκέδαση στη σχέση τους, είναι πιο ευτυχισμένα μακροπρόθεσμα. Να παρατηρείτε τις φάσεις από τις οποίες περνά η σχέση σας και να φροντίζετε μαζί για να τη διατηρήσετε, ακόμα και τις στιγμές που νιώθετε απομακρυσμένοι.

10. Το σεξ μπορεί να γίνει ακόμα καλύτερο σε μια μακροχρόνια σχέση

Δεν μπορώ να σας περιγράψω πόσοι πολλοί άνθρωποι με τους οποίους έχω δουλέψει κατά καιρούς έχουν αποδεχτεί ότι έχουν κακή σεξουαλική ζωή, μόνο και μόνο επειδή νομίζουν ότι είναι φυσιολογικό να συμβαίνει ύστερα από κάποιο χρονικό διάστημα.

Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αποδεχτείτε ότι θα έχετε μια βαρετή ή ακόμα και ανύπαρκτη ερωτική ζωή. Έχω δει πάρα πολλά ζευγάρια να αλλάζουν γνώμη για τη σεξουαλική τους ζωή και να δημιουργούν μια βαθύτερη σεξουαλική και συναισθηματική επικοινωνία από εκείνη που είχαν πριν.

Είναι αλήθεια ότι παίρνετε αυτό που επιδιώκετε. Έτσι, μπορείτε να έχετε μια πολύ καλή σεξουαλική ζωή ακόμα κι αν είστε με τον σύντροφό σας πολλά χρόνια μαζί.

 

Πηγή: enallaktikidrasi.com